آشنایی با علوم اسلامی 3 - مطهری، مرتضی - الصفحة ٩٤
" به عرض میرساند : عباس خدماتی که فرموده بودید به جان منت داشته
به تقدیم رسانید . امید که این محب را از دعای خیر فراموش نفرمائید
کلب آستان علی ، عباس " [١] .
امتناع مقدس اردبیلی از آمدن به ایران سبب شد که حوزه نجف به عنوان
مرکزی دیگر در مقابل حوزه اصفهان احیا شود ، همچنانکه امتناع شهید ثانی و
پسرش شیخ حسن صاحب " معالم " و دختر زادهاش سید محمد صاحب "
مدارک " از مهاجرت از جبل عامل به ایران سبب شد که حوزه شام و جبل
عامل همچنان ادامه یابد و منقرض نگردد . صاحب " معالم " و صاحب "
مدارک " برای اینکه دچار محظور و رودربایستی برای توقف در ایران نشوند
، از زیارت حضرت رضا ( ع ) که فوق العاده مشتاق آن بودند صرف نظر
کردند .
این بنده فعلا نمیداند که مقدس اردبیلی ، فقه را کجا و نزد چه کسی
تحصیل کرده است . همین قدر میدانیم که فقه را نزد شاگردان شهید ثانی
تحصیل کرده است . پسر شهید ثانی ( صاحب معالم ) و نواده دختریش (
صاحب مدارک ) در نجف شاگرد او بودهاند . در کتاب زندگی جلال الدین
دوانی مینویسد که :
" ملااحمد اردبیلی ، مولانا عبدالله شوشتری ، مولانا عبدالله یزدی ،
خواجه افضل الدین ترکه ، میرفخرالدین هما کی ، شاه ابو محمد شیرازی ،
مولانا میرزاجان و میر فتح شیرازی ، شاگردان خواجه جمال الدین محمود
بودهاند و او شاگرد محقق
[١] این داستان هر چند در ماخذ معتبر نقل شده ولی با توجه به سال فوت محقق اردبیلی و جلوس شاه عباس قابل خدشه و نیازمند به تحقیق است .