واجبات به گونه‌ای دیگر نیز تقسیم می‌شوند : عینی و کفائی . واجب عینی‌ یعنی آنکه بر هر کس بخصوص و جدا جدا واجب است ، مانند نماز و روزه ، ولی واجب کفائی عبارت است از آنکه بر عموم مسلمین واجب است که یک‌ کار معین را انجام دهند و با انجام یک یا چند فرد ، از دیگران ساقط می‌گردد ، مانند ضروریات اجتماعی از قبیل پزشکی ، سربازی ، قضاوت ، افتاء ، زراعت ، تجارت و غیره . و از این قبیل است امر تجهیزات‌ اموات که بر عموم واجب است و با تصدی بعضی ، از دیگران ساقط می‌شود .

تعیینی و تخییری

واجبات به گونه‌ای دیگر هم تقسیم می‌شوند : تعیینی و تخییری . واجب‌ تعیینی آن است که یک کار متعین و مشخص باید انجام شود ، مانند نمازهای‌ یومیه ، روزه ، حج ، خمس ، زکات ، امر به معروف ، جهاد و غیره . ولی واجب تخییری عبارت است از اینکه مکلف باید یکی از چند کار را انجام دهد ، مانند برخی از کفارات . مثلا اگر کسی به عمد روزه ماه مبارک‌ رمضان را نگرفته است باید یا یک بنده آزاد کند و یا شصت نفر محتاج را اطعام کند و یا شصت روز روزه بگیرد .