آشنایی با علوم اسلامی 3 - مطهری، مرتضی - الصفحة ٥٦
بلکه استقرار در زمین غیر ، تصرف در مال او است ، و از طرف دیگر با انجام دادن اعمال به صورت خاص عنوان نماز پیدا میکند . آیا میشود این کار از آن جهت که نماز است واجب باشد و از آن جهت که تصرف در مال غیر است حرام بوده باشد ؟ در هر چهار مساله بالا این عقل است که میتواند با محاسبات دقیق خود تکلیف را روشن کند . اصولیون بحثهای دقیقی در چهار مسئله بالا آوردهاند . از این چهار مساله ، مساله اول به نام " مقدمه واجب " ، مساله دوم به نام " امر به شیء مقتضی نهی از ضد است " ، و مساله سوم به نام " ترتب " و مساله چهارم به نام " اجتماع امر و نهی " نامیده میشود . از آنچه از درس چهارم تا اینجا گفتیم معلوم شد که مسائل علم اصول به طور کلی دو بخش است : بخش " اصول استنباطی " و بخش " اصول عملی " . بخش اصول استنباطی نیز به نوبه خود بر دو قسم است : قسم نقلی و قسم عقلی . و قسم نقلی شامل همه مباحث مربوط به کتاب و سنت و اجماع است و قسم عقلی صرفا مربوط به عقل است .