آشنایی با علوم اسلامی 3 - مطهری، مرتضی - الصفحة ٤٩
بنابر نظر اهل تسنن ، نظر به اینکه مجموع امت معصومند ، پس در هر زمان چنین توافق نظری حاصل شود مثل این است که وحی الهی بر پیغمبر اکرم نازل شده باشد . ولی شیعه اولا چنین حدیثی را از رسول اکرم مسلم نمیشمارد . ثانیا میگوید : راست است که محال است همه امت بر ضلالت و گمراهی وحدت پیدا کنند ، اما این بدان جهت است که همواره یک فرد معصوم در میان امت هست . اینکه مجموع امت از خطا معصوم است از آن جهت است که یکی از افراد امت معصوم است ، نه از آن جهت که از مجموع " نا معصومها " یک " معصوم " تشکیل میشود . ثالثا عادتا هم شاید ممکن نباشد که همه امت بالاتفاق در اشتباه باشند ، ولی آنچه به نام اجماع در کتب فقه یا کلام نام برده میشود اجماع امت نیست ، اجماع گروه است ، منتها گروه اهل حل و عقد ، یعنی علماء امت . تازه اتفاق همه علماء امت نیست ، علماء یک فرقه امت است . این است که شیعه برای اجماع ، اصالت آنچنانکه اهل تسنن قائلند قائل نیست . شیعه برای اجماع آن اندازه حجیت قائل است که کاشف از سنت باشد . به عقیده شیعه هرگاه در مسالهای فرضا هیچ دلیلی نداشته باشیم اما بدانیم که عموم یا گروه زیادی از صحابه پیغمبر یا صحابه ائمه که جز به دستور عمل نمیکردهاند ، به گونهای خاص عمل میکردهاند ، کشف میکنیم که در اینجا دستوری بوده است و به ما نرسیده است .