ما در قوانین مدنی و جزائی بشری می‌بینیم که یک قانون را به صورت کلی‌ و عام ذکر می‌کنند که شامل همه افراد موضوع قانون می‌شود . بعد در جای دیگر درباره گروهی از افراد همان موضوع ، حکمی ذکر می‌کنند که بر خلاف آن قانون‌ کلی و عام است .
در اینجا چه باید کرد ؟ آیا این دو ماده قانون را باید متعارض یکدیگر تلقی کنیم و یا چون یکی از این دو ماده قانون نسبت به دیگری عام است و دیگری خاص است باید آن خاص را به منزله یک استثناء برای آن عام تلقی‌ کنیم و اینها را متعارض بدانیم ؟ مثلا در قرآن مجید وارد شده است که : « و المطلقات یتربصن بانفسهن ثلثة قروء »[١] .
زنان مطلقه لازم است بعد از طلاق تا سه عادت ماهانه صبر کنند و شوهر نکنند ( عده نگهدارند ) پس از آن آزادند در اختیار شوهر .
اکنون فرض کنید که در حدیث معتبر وارد شده است که اگر زنی به عقد مردی در آید و پیش از آنکه رابطه زناشوئی میان آنها بر قرار شود زن‌ مطلقه شود ، لازم نیست زن عده نگهدارد .
در اینجا چه بکنیم ؟ آیا این حدیث را معارض قرآن تلقی کنیم و در نتیجه همانطور که دستور رسیده است آن را دور بیندازیم و

[١] سوره بقره ، آیه . ٢٢٨