آشنایی با علوم اسلامی 3 - مطهری، مرتضی - الصفحة ٣٥
کردهاند . مگر جای تردید است که یک فقیه میتواند ظواهر آیات کریمه قرآن را مورد استناد قرار دهد ؟ این مبحث را اصولیون شیعه برای رد شبهات گروه اخباریین طرح کردهاند . اخباریین چنانکه قبلا اشاره شد معتقدند که احدی غیر از معصومین حق رجوع و استفاده و استنباط از آیات قرآن را ندارد ، و به عبارت دیگر : همواره استفاده مسلمین از قرآن باید به صورت غیر مستقیم بوده باشد ، یعنی به وسیله اخبار و روایات وارده از اهل بیت . اخباریین در این مدعا به اخباری استناد میکنند که " تفسیر به رأی " را منع کرده است . اخباریون مدعی هستند که معنی هر آیهای را از حدیث باید استفسار کرد ، فرضا ظاهر آیهای بر مطلبی دلالت کند ، ولی حدیثی آمده باشد و بر ضد ظاهر آن آیه باشد ، ما باید به مقتضای حدیث عمل کنیم و بگوئیم معنی واقعی آیه را ما نمیتوانیم . علیهذا اخبار و احادیث " مقیاس " آیات قرآنیهاند . ولی اصولیون ثابت میکنند که استفاده مسلمین از قرآن به صورت مستقیم است ، معنی تفسیر به رأی که نهی شده این نیست که مردم حق ندارند با فکر و نظر خود معنی قرآن را بفهمند ، بلکه مقصود این است که قرآن را بر اساس میل و هوای نفس و مغرضانه نباید تفسیر کرد . اصولیون میگویند خود قرآن تصریح میکند و فرمان میدهد که مردم در آن " تدبر " کنند و فکر خود را در معانی بلند قرآن به پرواز در آورند ، پس مردم حق دارند که مستقیما معانی آیات قرآنیه را در حدود توانائی به دست آورند و عمل نمایند . به علاوه در اخبار متواتره