برخی به حقوق قضائی مانند قضاء ، شهادات ، اقرار . برخی مربوط است به‌ حقوق جزایی و جنایی مانند حدود ، تعزیرات ، قصاص و دیات . برخی مربوط است به ضمانات مانند غصب ، حواله و غیره . و برخی مربوط است به‌ شرکتهای میان سرمایه و سرمایه یا میان سرمایه و کار مانند شرکت مضاربه ، و مزارعه ، مساقات . برخی دارای چند جنبه است مانند حج که هم عبادت‌ است و هم تعاون است و هم کنگره اجتماعی . یا سبق و رمایه که از نظر شرط بندی ، مالی است و به امور مالی و روابط اقتصادی مربوط است ، و از نظر اینکه هدف تمرین عملیات سربازی است به مسؤولیتهای اجتماعی و سیاسی‌ مربوط می‌شود . البته واضح است که همه این کارهای متنوع جزء یک دستگاه و یک منظومه‌ است و در یک هدف نهایی که سعادت آدمی است اشتراک دارند . اما می‌دانیم که این اندازه وجه اشتراک در میان مسائل علوم مختلف هم هست . مسایل علوم قضائی و سیاسی و علوم اقتصادی و علوم روانی و اجتماعی همه در این کلی شرکت دارند و همه علوم مختلف و متنوع بشر از نظر تأثیرشان در سعادت بشر منظومه واحدی را تشکیل می‌دهند . اینجا قهرا این پرسش پیش می‌آید که آیا فقه واقعا یک علم نیست بلکه‌ چندین علم است ؟ خصوصا با توجه به اینکه مسائلی که فقه در حوزه خود طرح‌ کرده و در زیر یک زیر چتر قرار داده است امروز علوم مختلف خوانده‌ می‌شود و احیانا مبادی تحقیق و متود تحقیق در آنها نیز با یکدیگر مختلف و متفاوت است . پاسخ این است که فقه یک علم است نه چندین علم . با