حوزه‌های فقهی به شمار نمی‌رفته است . بهترین دلیل بر نشاط علمی و فقهی‌ این شهرها وجود مدارس بسیار عالی و تاریخی است که در همه شهرستانهای‌ نامبرده موجود است و یادگار جوش و خروشهای علمی دورانهای گذشته است .
د . فقهاء جبل عامل نقش مهمی در خط مشی ایران صفویه داشته‌اند . چنانکه‌ می‌دانیم ، صفویه درویش بودند . راهی که ابتدا آنها بر اساس سنت خاص‌ درویشی خود طی می‌کردند اگر با روش فقهی عمیق فقهاء جبل عامل تعدیل نمی‌شد و اگر وسیله آن فقهاء حوزه فقهی عمیقی در ایران پایه گذاری نمی‌شد ، به‌ چیزی منتهی می‌شد نظیر آنچه در علویهای ترکیه و یا شام هست . این جهت‌ تأثیر زیادی داشت در اینکه اولا روش عمومی دولت و ملت ایرانی از آن‌ گونه انحرافات مصون بماند و ثانیا عرفان و تصوف شیعی نیز راه معتدل تری‌ طی کند . از اینرو فقهاء جبل عامل از قبیل محقق کرکی و شیخ بهائی و دیگران با تاسیس حوزه فقهی اصفهان حق بزرگی به گردن مردم این مرز و بوم‌ دارند .
ه . همان طور که شکیب ارسلان گفته است : " تشیع در جبل عامل زمانا مقدم است بر تشیع در ایران " . و این یکی از دلایل قطعی بر رد نظریه‌ کسانی است که تشیع را ساخته ایرانیان می‌دانند . بعضی معتقدند نفوذ تشیع‌ در لبنان وسیله ابوذر غفاری صحابی مجاهد بزرگ صورت گرفت [١] . ابوذر در مدت اقامت در منطقه شام قدیم که

[١] نشریه دانشکده الهیات مشهد ، آقای واعظ زاده ، تحت عنوان " بازدید از چند کشور اسلامی عربی " نقل از کتاب " جبل عامل فی التاریخ‌ " .