٣ - امام على (عليه السلام) مىفرمايد:
- " لا يدركه بعد الهمم ولا يناله غوص الفطن " (١).
يعنى: " بلند همتان او را ادرك نتوانند كرد و زيركان به حقيقتش پى نمىبرند ".
راز اين اختلاف در اين است كه روايات فوق ساخته " كعب الاحبار " يهودى است، كه توسط " أبو هريرة " و " وهب بن منبه " نقل شده است و " أبو هريره " هم فرقى بين احاديث پيامبر و " كعب الأحبار " نمىگذارد، تا جائى كه " عمر بن خطاب " او را مىزند و از نقل برخى روايات منعش مىنمايد (٢).
ب: قضا وقدر (جبر و اختيار) اكثر اهل سنت معتقدند كه انسان در تمامى كارهايش مجبور است و اختيارى ندارد، سرنوشت او، حتى سعادت يا شقاوتش در شكم ما در برايش نوشته شده است (٣) و وقتى سؤال شود: پس چرا بايد انسانها اعمال داشته باشند و كار كنند از قول پيامبر اكرم (صلى الله عليه وآله) نقل مىكنند كه فرمود: هر كس كار مىكند براى همان كه آفريده يا مجبور شده است (٤)!

(١) نهج البلاغه، خطبه اول.
(٢) (همراه با راستگويان، ص ٥٥ تا ص ٦٠، و از آگاهان بپرسيد، ج ١، ص ٥٥ تا ص ٦٠)، عملكرد " أبو هريره " از ص ١٣٦ تا ص ١٤٠ همين كتاب خواهد آمد.
(٣) صحيح " بخارى "، باب في القدر، ح ٢، ج ٨، ص ١٥٢ و صحيح " مسلم "، كتاب القدر ح ١ تا ح ٥، ج ٤، ص ٨ - ٧ - ٢٠٣٦.
(٤) صحيح " بخارى "، باب جف القلم على علم الله، ح ١، ج ٨، ص ٣ - ١٥٢، و صحيح " مسلم " كتاب القدر، ح ٦، تا ح ١٠، ج ٤، ص ٢٠٣٩ تا ٢٠٤١.

(٣٧)