وهابيت بر سر دو راهى - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٨٠ - تضادّى ديگر!
قلعه دمشق زندانى كردند. [١]
اكنون به اصل موضوع بازمىگرديم كه چرا «ابن تيميّة» موفّق به گستردن سفره سلفىها در شام نشد، ولى محمّد بن عبد الوهّاب، آن را در سرزمين نجد گسترد، و سپس دامنه آن را به تمام جزيره عربستان كشيد و اين اعتقادات را به نام خود به عنوان «آيين وهّابيّت» در تاريخ ثبت كرد؟
دليل عمده آن دو چيز بود:
نخست اين كه دمشق و شام يكى از مراكز علوم اسلامى در آن زمان بود، و علماى برجسته و حوزههاى علميّه فراوانى داشت؛ آنها به صورت وسيع در برابر اشتباهات ابن تيميّه به مقاومت برخاستند، و با اين كه طرفداران قابل ملاحظهاى پيدا كرده بود، نفوذ او را با دلايل منطقى درهم شكستند، در حالى كه سرزمين نجد از اين نظر در آن زمان بسيار فقير بود، و شبهات سر سلسله اين گروه با مقاومت چندانى رو به رو نشد و در ميان عوام گسترش يافت. در طول تاريخ هر منطقهاى زير پوشش علما و دانشمندان آگاه بوده است، از اين
[١]. گردآورى از كتابهاى سير اعلام النبلاء، جلد ١، صفحه ٣٧؛ الصحيح من السيرة، جلد ١، ص ٢٤٥؛ الغدير، جلد ٢، صفحه ٢٨٠؛ الذريعة، جلد ٢، صفحه ٢٨٣ آشنايى با فرق و مذاهب اسلامى بخش ١٤، آيين وهّابيّت و فصل نامه مكتب اسلام، شماره ١٠.