حيله هاى شرعى و چاره جويى هاى صحيح - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ١٣٣ - دليل قول مشهور

است، و هر فرع آن نياز به نصّ و دليل خاص دارد، و نمى‌توان با بناى عقلا آن را اصلاح و تصحيح كرد؛ و لهذا نكاح معاطاتى صحيح نيست.

در حالى كه در اغلب معاملات معاطات وجود دارد. بنابراين بايد در نكاح احتياط كرد، و در مواردى كه دليل روشنى در دست نيست، عصاى احتياط را كنار نگذاشت. و محلّ كلام از اين موارد است.

امّا صورت پنجم و ششم، يعنى تركيب نطفه زن و شوهر در خارج از رحم، سپس تلقيح آن در رحم همسر ديگر آن مرد، يا زنى بيگانه.

تلقيح در اين دو صورت اشكالى ندارد؛ چون فرزند حاصل، از عقد صحيح و نكاح مشروع نشأت گرفته است. زيرا در صورتى كه نطفه تركيب شده در رحم زن بيگانه‌اى نهاده شود، رحم آن زن بيگانه فقط حكم يك ظرف را براى پرورش نطفه دارد، و چيزى از نطفه او در آن دخالت ندارد. بنابراين رحم اين زن همانند رحم مصنوعى آزمايشگاهى است، كه امروزه آن را مادر جانشين مى‌گويند، و در حقيقت پدر و مادر اصلى بچّه، آن زن و شوهر صاحب نطفه هستند، و اين خانم در حكم مادر رضاعى اوست.

سؤال: اگر نطفه زن و شوهرى در زمان حيات آنها گرفته شده، و در دستگاههاى مخصوص نگهدارى شود، آيا مى‌توان پس از مرگ آنها، يا يكى از آن دو؛ نطفه‌ها را با هم تركيب نمود، و در رحم زوجه ديگر آن مرد، يا زن اجنبيّه، يا رحم مصنوعى قرار داد؟

يا اگر نطفه زن و شوهرى گرفته شود، آيا پس از طلاق آنها مى‌توان چنين كارى را انجام داد؟