حيله هاى شرعى و چاره جويى هاى صحيح - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ١١٦ - نقد و بررسى

نمى‌خورد، و روايت فوق ضمّ ضميمه را راه حل فرار از رباى معاملاتى بيان مى‌كند، به اين گونه كه مثلا يك دينار و يكصد درهم را مثلا به دويست درهم معامله كنند.

٢- عبيد اللّه حلبى، كه از اصحاب جليل القدر امام صادق عليه السّلام است، از آن حضرت چنين نقل مى‌كند:

قال: لا بأس بالف درهم و درهم، بالف درهم و دينارين، إذا دخل فيها ديناران أو أقلّ أو أكثر فلا بأس‌ [١]؛

معامله هزار و يك درهم، با هزار درهم و دو دينار، يعنى با ضميمه دو دينار يا كمتر يا بيشتر، اشكالى ندارد.»

اين روايت، هم از نظر سند معتبر، و هم از جهت دلالت صريح در مطلوب است. علاوه بر اين، از آن استفاده مى‌شود كه مقدار ضميمه مهم نيست، كم باشد يا زياد؛ بلكه اصل وجود آن مهم است.

از دو روايت فوق، و روايات مشابه متعدّد ديگر [٢]، استفاده مى‌شود كه ضمّ ضميمه راه مناسبى براى فرار از رباى معاملاتى در بيع دو جنس مشابه ناهم‌وزن است. اين گروه از روايات از نظر سند قويتر، و از جهت دلالت صريحتر از گروه اوّل مى‌باشد.

نقد و بررسى‌

اشكالات مهمّى، كه نسبت به طايفه اوّل مطرح گرديد، در اينجا هم جارى است. زيرا:

[١]. وسائل الشيعة، جلد ١٢، ابواب الصرف، باب ٦، حديث ٤.

[٢]. وسائل الشيعة، جلد ١٢، ابواب الصرف، باب ٦، حديث ١ و ٣ و ٧ و باب ١١، حديث ٥.