آيات ولايت در قرآن - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٤٦ - ٢ آياتى از سوره معارج در تأييد داستان غدير

با تفاوت مختصرى نقل كرده‌اند، مانند: «قرطبى» در تفسير معروفش‌ [١] و آلوسى در تفسير روح المعانى‌ [٢] و أبو إسحاق ثعلبى در تفسيرش‌ [٣].

علّامه امينى در كتاب الغدير، اين روايت را از سى نفر از علماى اهل سنّت (با ذكر مدرك و عين عبارت) نقل مى‌كند، از جمله: «سيره حلبى»؛ «فرائد السّمطين» حموينى؛ «درر السّمطين» شيخ محمّد زرندى؛ «السّراج المنير» شمس الدّين شافعى؛ «شرح جامع الصّغير» سيوطى؛ «تفسير غريب القرآن» حافظ ابو عبيد هروى؛ «تفسير شفاء الصّدور» أبو بكر نقّاش موصلى و كتابهاى ديگر.

بعضى از مفسّران يا محدّثانى كه فضائل على عليه السلام را با ناخشنودى مى‌پذيرند ايرادهاى مختلفى بر اين شأن نزول گرفته‌اند، مهمترين آن چهار اشكال زير است كه صاحب تفسير المنار و بعضى ديگر، بعد از نقل روايت فوق مطرح كرده‌اند:

ايراد اوّل- سوره‌ معارج‌ مكّى است، و تناسبى با داستان غدير خم ندارد.

پاسخ: مكّى بودن يك سوره دليل بر اين نيست كه تمام آيات آن در مكّه نازل شده است، سوره‌هاى متعدّدى در قرآن مجيد داريم كه به نام‌ «مكّى» ناميده شده و در همه قرآنها تحت عنوان مكّى نوشته شده است، ولى تعدادى از آيات آن در مدينه نازل شده، و بعكس سوره‌هايى در قرآن است كه تحت عنوان «مدنى» ثبت شده، ولى تعدادى از آيات آن در مكّه نازل گرديده است.

به عنوان مثال، سوره عنكبوت از سوره‌هاى مكّى است، در حالى كه ده آيه اوّل آن طبق گفته «طبرى» در تفسير معروفش، و همچنين «قرطبى» در تفسيرش و بعضى ديگر از دانشمندان، در مدينه نازل شده است. [٤]

همچنين هفت آيه اوّل سوره‌ كهف‌ كه به عنوان سوره‌ مكّى‌ شناخته شده طبق تفسير قرطبى و اتقان سيوطى در مدينه نازل شده است و موارد متعدّد ديگر. [٥]

[١] تفسير قرطبى، جلد ١٠، صفحه ٦٧٥٧.

[٢] تفسير ثعلبى، جلد ٢٩، صفحه ٥٢.

[٣] مطابق نقل نور الابصار شبلنجى، صفحه ٧١.

[٤] تفسير طبرى، جزء ٢٠، صفحه ٨٦؛ و قرطبى، جزء ١٣، صفحه ٣٢٣.

[٥] براى آگاهى بيشتر، به جلد اوّل كتاب نفيس الغدير، صفحه ٢٥٦ و ٢٥٧ مراجعه فرمائيد.