آيات ولايت در قرآن - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ١٥٩ - آيه تطهير، برهان روشن عصمت!

مى‌كنيد، در لحظه واحد هم ٤٠٠ صفحه داشته باشد و هم ٥٠٠ صفحه! اين نيز عقلًا محال است؛ زيرا جمع بين نقيضين عقلًا محال است. [١]

امّا گاهى انجام و وقوع چيزى عقلًا امكان دارد، ولى عادتاً انجام نمى‌شود؛ مثل اين كه هيچ انسان عاقلى حاضر نمى‌شود بصورت لخت مادر زاد در كوچه و خيابان ظاهر شود. اين مسأله عقلًا امكان‌پذير است، ولى عادتاً محال است. بنابراين نسبت به اين مسأله، همه مردم عاقل عصمت دارند، مردم در اين مورد داراى عصمت جزئى هستند، زيرا عقل و شعور آنها، اجازه ارتكاب چنين عملى كه قُبح و زشتى آن براى همه روشن است را به آنها نمى‌دهد، پس همه انسانها در مقابل بعضى گناهان و كارها عصمت جزئى دارند.

اگر قدمى بالاتر نهيم برخى از مردم را خواهيم يافت كه در مقابل برخى ديگر از گناهان عصمت جزئى دارند و عادتاً محال است آن را انجام دهند؛ مثل اين كه محال است كه يك روحانى معروف و سرشناس، در روز بيست و يكم ماه مبارك رمضان، و در داخل محراب مسجد و بر روى سجاده نماز و در جلوى چشم همه مردم شراب بنوشد!

اين كار عقلًا محال نيست؛ ولى براى چنين شخصى عادتاً محال است؛ زيرا مقام و موقعيّت و شخصيّت و عقل و شعورش اجازه ارتكاب چنين كارى را به او نمى‌دهد.

امّا معصومين عليهم السلام در مقابل تمام گناهان و خطاها معصومند، يعنى هر چند از نظر عقلى براى آنها هم امكان عصيان و نافرمانى وجود دارد، ولى عادتاً انجام چنين كارى بر آنها محال است؛ چون عقل و تقوا و معرفت و علم و دانش آنها نسبت به تمام گناهان و معاصى، مثل علم و دانش مردم معمولى نسبت به لخت مادر زاد بيرون آمدن از خانه است، همانگونه كه مردم عادى در برابر اين گناه «معصومند»، ائمّه معصومين عليهم السلام نيز در مقابل تمامى گناهان داراى مقام عصمت‌

[١] براى آشنايى بيشتر با اين اصطلاح منطقى، به كتاب «آشنايى با علوم اسلامى، منطق و فلسفه» نوشته علّامه شهيد مطهرى، صفحه ٦٥ به بعد مراجعه كنيد.