آيات ولايت در قرآن - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ١١٥ - نظرات مختلف پيرامون اولو الامر

(كه اطاعت از خدا و پيامبر و اولو الامر را به صورت مطلق بيان كرده است) بايد معصوم باشد تا بتوان بطور مطلق و بى‌چون و چرا از وى تبعيّت و پيروى كرد.

يعنى اولو الامر بايد كسى باشد كه نسبت به خطا و گناه و اشتباه بيمه باشد. به تعبير ديگر، عصمت قدرت معنوى و تقواى بالايى است كه شخص معصوم به خاطر آن گناه نمى‌كند و خطا و اشتباهى از او سر نمى‌زند، هر چند داراى اختيار است و مجبور نيست و مى‌تواند خطا و گناه كند، ولى به بركت آن تقواى بالا مرتكب آن نمى‌شود.

و به تعبير سوم، تقوى مراتب مختلفى دارد؛ يك مرحله آن پرهيز از گناهان كبيره است، به گونه‌اى كه اگر هم اتّفاقاً مرتكب شود فوراً از آن توبه مى‌كند؛ در مرحله ديگر علاوه بر اين كه گناهان كبيره را انجام نمى‌دهد، از گناهان صغيره نيز اجتناب و خوددارى مى‌كند و در صورت ارتكاب توبه مى‌كند. مرحله سوم، كه از دو مرحله قبل بالاتر است، اين كه علاوه بر ترك گناهان كبيره و صغيره، مرتكب مكروهات نيز نمى‌شود. مراتب تقوى به همين شكل بالا مى‌رود تا به اوج آن، يعنى عصمت مطلق از گناهان و خطاها و اشتباهات، مى‌رسد. بنابراين، عصمت، آن‌گونه كه برخى گمان كرده‌اند، نوعى جبر نيست؛ بلكه عاليترين مرحله تقوى است.

ب- اولو الامرِ معصوم- همانطور كه شرح آن گذشت- كلّ امّت اسلامى يا علماء و انديشمندان آنها به عنوان نمايندگان امّت اسلامى يا اكثريّت آنها نمى‌تواند باشد، بلكه بايد شخصى خاص و فرد معيّنى باشد.

ج- از آنجا كه عصمت يك قدرت معنوى و عاليترين مرحله تقوى است و اين معيار براى انسانهاى معمولى و همه مردم قابل تشخيص نيست، اولو الامر معصوم بايد از ناحيه خداوند، يا پيامبر صلى الله عليه و آله، يا معصوم ديگرى، كه عصمتش ثابت شده است، معرّفى گردد.

نتيجه اين كه: اوّلًا: اولو الامر بايد معصوم باشد؛ ثانياً: بايد فرد خاص و معيّنى باشد؛ و ثالثاً: تعيين معصوم و اولو الامر بايد از سوى خداوند عالم باشد.