الف- اخلاص و خودسازى‌ حضرت زهرا سلام الله عليها فرموده است:
«فَرَضَ اللَّهُ الصِّيامَ تَثْبيتاً لِلْإِخْلاصِ» «١» خداوند، روزه را براى تثبيت اخلاص (در دل مردم) واجب كرده است.
«صائم» با خوددارى از خواسته هاى نفسانى، فرمان خدا را به اجرا مى‌گذارد و با عالم ملكوت، پيوند معنوى برقرار مى‌كند و چون كارهاى حيوانى را رها كرده، درونش صفا و جلا مى‌يابد. همين طور، همگام با امساك از لذّات جسمانى، از لذّتهاى حرام روحانى نيز پرهيز مى‌كند، امتناع مى‌ورزد.
ب- تعديل قواى جسمانى‌ دوّمين حكمتى كه در روزه نهفته است، تعديل و تنظيم بدن صائم است؛ به اين بيان كه دستگاههاى مختلف بدن در طول يك سال فعاليت شبانه روزى، ممكن است دچار عارضه و فرسودگى يا خستگى مفرط گردند كه اگر به آنها رسيدگى نشود. آسيب كلى ببيند. از اين رو، خداوند حكيم براى حفظ سلامتى و ترميم و تعديل قواى جسمانى مؤمن، روزه را واجب كرده است. شاهد اين گفتار، سخن حكيمانه رسول خدا (ص) است كه فرمود:
«صُومُوا تَصِحُّوا» «٢» روزه بگيريد تا سالم بمانيد.