مى‌انديشند (و گويند:) اى پروردگار ما! اينها را بيهوده نيافريده- اى، تو منزّهى، ما را از عذاب آتش نگهدار.
شب زنده داران عاشق در قيام و قعود خويش با «تفكّر» به «ذكر» و «تسبيح» خدا پرداخته، اين حقيقت را در پهنه هستى به اثبات رساندند كه انديشمندان خردمند، عابد و ذاكر خدايند و پرستشگران، متفكّرند و با خرد.
شبى، رسول اكرم (ص) آن قدر گريسته بود كه محاسن و جاى سجده‌اش خيس شده‌بود، بامداد كه براى برپا نمودن نماز از منزل خارج شد، بلال پرسيد: اى رسول خدا! چرا اين قدر گريسته‌اى؟ فرمود:
«امشب آيه «إِنَّ فى‌ خَلْقِ السَّمواتِ ...» بر من نازل شد، واى بر كسى كه آن را قرائت كند و پيرامونش نينديشد.» «١» ارزش تفكّر با توجّه به آنچه گذشت، بروشنى در مى‌يابيم كه چرا اسلام اين گونه براى تفكّر ارزش قائل شده و رهبر آن فرموده است:
«أَوَّلُ ما خَلَقَ اللَّهُ الْعَقْلُ» «٢» نخستين آفريده خدا عقل است.
شهيد مطهرى در اين باره مى‌نويسد:
«دين اسلام ركن اساسى و پايه اصلى خود را توحيد قرار داده است، توحيد بالاترين و عظيم ترين انديشه‌اى است كه به دماغ بشر رسيده،