گزارشهاى مندرج در نشريات و مجلات خارجى حاكى از آنست كه گرايش به ديانت و معنويت و دين مبين اسلام در دنيا و بويژه در كشورهاى اروپايى گوى سبقت را از اديان ديگر ربوده است و ذهن بسيارى از متفكران و اسلام شناسان اروپايى را به طور جدى به خود مشغول داشته است.

دكتر پيتر بريولى مدير اجرايى مؤسسه تحقيقاتى مسيحيت كه يك مؤسسه خيريه مستقر در انگلستان است گفت: براساس ارقام، اسلام سريعترين مذهب در حال رشد در جهان بوده است و جامعه اسلامى خيلى بيشتر از مذهب خود و نيز نقشى كه مذهب در آن ايفا مى‌كند، آگاهى دارد[١]

مطالعات يك مؤسسه تحقيقاتى خيريه نيز نشان مى‌دهد كه در سال ١٣٨١) ٢٠٠٢) تعداد مسلمانانى كه به طور منظم عبادت و نيايش مى‌كنند چهارهزار نفر بيش از مسيحيانى خواهد بود كه در مراسم عبادى كليساى انگلستان حضور پيدا مى‌كنند.[٢]

آمارگران انتظار دارند كه در سال ٢٠٠٢ در مقابل ٧٥٦ هزار مسيحى وابسته به كليساى انگلستان كه در مراسم عبادى كليسا حاضر مى‌شوند. ٧٦٠ هزار مسلمان حاضر در مسجد وجود داشته باشد.[٣]

براساس گزارشهاى موجود در حال حاضر تعداد مسلمانان فرانسه سه ميليون نفر است و در ايتاليا نيز گرايش به اسلام رو به فزونى است. چندى قبل ژاك لانگ وزير پيشين فرهنگ فرانسه بزرگترين مركز فرهنگى اسلامى را افتتاح‌كرد. ايتاليا نيز در فكر ايجاد مساجد جديد است. ضمن اينكه به نظر مى‌رسد مسأله مسجد رم كه بزرگترين بناى اسلامى در اروپا است كه اعتبار آن از طرف ٢٤ كشور عربى تأمين و توسط پائولو پورتوكزى طراحى شده است در حال حل شدن باشد.[٤]

دنياى انتشارات نيز پذيراى اين نشانه‌هاى جديد بوده است، چنانكه سال گذشته انتشارات باندادورى زندگينامه حضرت محمد صلى الله عليه و آله و سلم به قلم سرجونوجا را در سرى كتابهاى اسكار به چاپ رساند و اكنون نيز مسؤول انتشار كتابى به عنوان مصاحبه هايى درباره قرآن به قلم همين نويسنده است. انتشارات مارى سيتى نيز در تدراك انتشار كتابى تحت عنوان مقدمه‌اى بر طريقت اسلام به قلم ى. آربرى است.[٥]

تغييرات مذهبى و گاهى عرفانى در پايان قرن حاضر تابع آيين اسلامى است كه دنياى غرب را در بر مى‌گيرد