قسمت اول، اين گفتگو در شماره چهارم موعود منتشر شد. اما متأسفانه به دليل پيش آمدن مناسبتهايى كه مجله را ناگزير به درج مطالبى خاص مى‌نمود و حجم مجله اجازه درج قسمت دوم اين گفتگو را نمى‌داد. اينك ضمن پوزش از تأخيرى كه در اين ميان پيش آمده، اقدام به درج قسمت دوم گفتگو با حضرت آيت اللَّه كريمى جهرمى مى‌كنيم.

موعود: ما معتقديم كه همه ائمه عليه السلام مظهر اسما و صفات الهى هستند و شايد به همين اعتبار باشد كه در زيارتها همه آنها را به عنوان خليفةاللَّه: جانشين خدا خطاب مى‌كنيم. حال اين سؤال مطرح مى‌شود كه چه امرى باعث شده كه فقط از حضرت ولى عصر، عليه السلام به عنوان بقيةاللَّه ياد مى‌كنيم. آيا ميان اين دو مفهوم تفاوتى وجود دارد؟

كريمى جهرمى: در مورد فرق بين خليفةاللَّه و بقيةاللَّه بايدگفت كه خليفه كسى است كه جانشين كسى است و كارها و مقاصد او را به عهده مى‌گيرد ولذا ممكن است كسى خليفه و جانشين كسى باشد و در عين حال بقيه او نباشد، مثلًا جانشين فلان آقا فلان شخص است اما يادگار او و باقيمانده او فرزند اوست. پس ميان اين دو مفهوم خيلى تفاوت هست. مى‌شود گفت كه ميان اين دو نسبت عام و خاص من وجه است. يعنى امكان دارد يك جايى هر دو تاى اينها با هم جمع شوند و امكان هم دارد كه از هم جدا بشوند. كه در مورد امام زمان هر دو جمع شده‌اند. اين در مقام فرق اين دو مفهوم، اما اينكه چرا درباره همه ائمه كلمه خليفةاللَّه حجةاللَّه و امثال اينها به كار برده شده ولكن كلمه و واژه مبارك بقيةاللَّه، بر حسب روايات، از ويژگيهاى امام زمان عليه السلام است. قابل توجه است و شايد بتوان اينطور جواب داد كه وجه اختصاص حضرت ولى عصر امام زمان به اينكه بقيةاللَّه است، در حالى كه ائمه ديگر همه از مظاهر اسما و صفات الهى هستند، اين است كه مطابق روايتى كه از خود ائمه، عليه السلام رسيده در وجود مبارك امام زمان ارواحنا له الفداء، تمام مظاهر علم و قدرت و حكمت الهى يك جا جمع شده است. غيبت حضرت ولى عصر خودش يكى از مظاهر قدرت خداست. ظهور ايشان و غلبه ايشان بر اقطار جهان هم بزرگترين مظهر قدرت الهى است كه به دست هيچ يك از ائمه قبل‌