در شماره قبل گفتيم كه شهيد صدر براى اثبات اينكه، انديشه مهدى عليه السلام به عنوان رهبرى كه براى رساندن طرح جهان به وضعيتى برتر انتظار كشيده مى شود، در شخص خاصى كه همان امام دوازدهم شيعيان باشد متبلور مى شود؛ به دو دليل تمسك مى جويد: ١- دليل اسلامى، ٢- دليل علمى.

ايشان در شرح دليل اول صدها روايت را كه از رسول اكرم صل الله عليه وآله و ائمه اهل بيت عليه السلام وارد شده مورد توجه قرار داده مى گويد: اين روايات مشخص مى كند كه مهدى از اهل بيت عليهم السلام، از فرزندان فاطمه سلام الله عليها از نسل حسين عليه السلام و نهمين فرزند امام حسين عليه السلام است.

اينك به بررسى كلمات ايشان در شرح دليل دوم مى پردازيم:

دليل علمى‌

اما دليل علمى كه وى آن را با نام «دليل علمى» براى اثبات وجود تاريخى مهدى مى آورد اين كه وى شخص معينى بوده، متولد شده، زندگى كرده و با پايگاههاى مردمى و نزديكان خود در ارتباط بوده است.

اين دليل همان گونه كه شهيد صدر (رض) مى گويد از يك تجربه واقعى مايه مى گيرد. تجربه اى كه دسته اى از مردم مدت هفتادسال تقريبا با آن زندگى كرده اند، يعنى زمان غيبت صغرى. شهيد صدر (رض) در اين جا نگرشى از اين غيبت به دست مى دهد و مبانى آن را بيان مى كند. وى نقش امام مهدى عليه السلام و نقش سفيران چهارگانه را توضيح مى دهد. توقيعاتى كه از آن حضرت وارد شده يعنى نامه ها و جوابها همگى به يك اسلوب و با يك خط و نظم خاص است. اين هماهنگى در طول نيابت نمايندگان چهارگانه وجود داشته است. اين مساله نشان دهنده وجود حتمى آن «شخصيت» است، چون در مجامع ادبى ثابت شده است كه «روش» همان «شخص» است و همه كسانى كه اهل تحقيق و ذوق ادبى هستند بخوبى اين حقيقت را درك مى كنند. پس از ذكر اين شاهدهاى قوى بر وجود امام مهدى عليه السلام كه بسيار بر آن تاكيد دارند، متوجه استقراء و نظريه احتمال مى شوند تا مساله را محكم كنند آنگاه مى گويند:

«از قديم گفته اند كه طناب دروغ كوتاه است، منطق هم حكم مى كند كه از نظر احتمال محال است عملا يك دروغ آن هم با اين شكل بتواند باقى بماند. در طول اين مدت و در ضمن اين همه روابط و بده و بستان و در عين حال به دست آوردن اطمينان همه‌