يككى از موضوعاتى كه در اين روزهاى گرم تابستان توجه همه را جلب مى‌كند موضوع گذراندن اوقات فراغت است. البته با توجه به اهميت آن در رشد اجتماعى جامعه مى توان آن را در شما حياتى‌ترين و ضرورى‌ترين مسائل اجتماعى دانست كه اين حساسيت در تعطيلات تابستان به اوج خودش مى‌رسد.

ثابت شده كه اگر دانش‌آموزان براى اوقات فراغت خودشان آگاهانه برنامه‌ريزى داشته باشند، در نتايج تحيلى و رشد اجتماعى شان تدثير زياد دارد. البته اين قضيه در دختران و پسران تفاوت دارد.

در پسران دانش‌آموزانى كه وقت مطلوبى را در كتابخانه، موسيقى گوش دادن، انجام تكاليف درسى سپرى كرده‌اند. در پيشرفت تحيلى آنان اثر داشته و در دختران دانش‌اموزانى كه وقت مطلوبى را براى ورزش كردن، كتابخانه رفتن سپرى كرده‌اند در نتايج تحصيلى آنان مؤثر بوده. البته اين را بايد بدانيد كه نحوه گذراندن اوقات فراغت. نه تنها با توجه به جنسيت در دختران و پسران فرق دارد؛ بلكه با توجه به فرهنگ، علايق، خانواده نيز تفاوت وجود دارد.

تعريف‌هاى مختلفى از اوقات فراغت شده كه به اختصار تعريف زير ارائه مى‌شود. در فرهنگ فارسى معين، فراغت به معناى آسودگى و استراحت و آرامش نيز به معناى مجال و فرصت آورده اند.

ديدگاه اسلام‌

در اسلام تمايل به تفريح مثل ساير خواهش‌هاى بشر به آن توجه شده و لذت بردن از لذائذ مشروع در رديف امور مربوط به معاش و معاد قرار گرفته و خاطرنشان شده كه مسلمانان شايسته است بخشى از اوقات فراغت خود را صرف تحريفات سالم نمايند و شادى و طراوت روح خويش را فراهم نمايند و براى انجام وظايف دينى آماده شوند. البته ديدگاه اسلام گذران اوقات فراغت به صورت آزادى مطلق و به شكل وقت‌كشى و اتلاف عمر و سستى و تنبلى نيست؛ بلكه اوقات فراغت كه مدنظر آن هست اوقاتى است كه با تدبير و برنامه باعث رشد و شكوفايى روح انسانى مى‌شود.

به سراغ قرآن، كتاب آسمانى ما كه راجع به همه مسائل ضرورى انسان‌ها صحبت كرده مى‌رويم و مى‌بينيم كه راجع به اوقات فراغت هم حرف مى‌زند و چقدر زيبا و دلنشين مطرح مى‌كند.

فَإِذا فَرَغْتَ فَانْصَبْ‌ (انشراح/ ٧)

هنگامى كه از كار مهمى فارغ شدى به مهم ديگرى پرداز.

با توجه به اين معنى روشن مى‌شود بيكار بودن و فراغت كامل، باعث خستگى، كم شدن نشاط، تنبلى و فرسودگى و در بسيارى از مواقع مايه فساد و تباهى و انواع گناهان هست.

در اسلام نه تنها پرداختن به تفريحات سالم در اوقات فراغت منع نشده بلكه در بسيارى از موارد توصيه شده است.

پيامبر اكرم (ص) مى فرمايد: لهواً و لعبوا فانى اكره يرى فى دينكم غلظة.

تفريح و بازى كنيد زيرا دوست ندارم در دين شما خشونتى باشد.

آن حضرت مى فرمايد: بهترين سرگرمى مؤمن شنا است و به فرزندان خود شنا و تيراندازى بياموزيد و آنان را هشدار داده كه قدر نعمت‌هاى تندرستى و فراغت را بدانند و شكر آنها را به جاى آوردند تا زيانكار نگردند.

حضرت على (ع) براى مؤمن سه ساهت است: ساعتى كه در آن با پروردگارش راز و نياز كند. ساعتى كه در آن معاش خود را اصلاح كند و ساعتى كه بين لذت خوشى آنچه كه حلال و نيكوست، آزاد گذارد.[١]

سخن آخر

با توجه به سخنانى كه راجع به اوقات فراغت و اهميتش مطرح شده و با توجه به اينكه برنامه‌ريزى صحيح و سازمان يافته براى اوقات فراغت دانش‌آموزان مى تواند ار بروز بسيارى از مشكلات و گرفتارى‌ها كه گريبانگير جوانان جامعه خواهد شد جلوگيرى كند. شما جزو كدام دسته از آدم‌ها هستيد. آن دسته كه از اوقات فراغت براى خلق كردن، آفرين، ساختن و ساخته شدن و تفكر استفاده مى‌كنند و يا از آن دسته كه با بى‌توجهى و بى‌برنامگى آن را به صورت بى‌حاصل‌ترين و ملال‌ترين اوقات درمى‌آورند؟

اگر از دسته دومى هستيد سعى كن كه از آن خارج شوى و جزو دسته اولى‌ها قرار بگيرى. آن موقع است كه مى‌توانى با يك برنامه صحيح و با يك شيوه مطلوب آينده‌اى درخشان براى خودت ايجاد كنى. ان‌شاءالله‌

ميترا برارى‌

پى‌نوشت:

[١]. انصارى، غرر الحكم- انتشارات افست، ١٣٨٥.