«اباعبدالله (ع) يقول فى قوله‌ «وَأَشْرَقَتِ الْأَرْضُ بِنُورِ رَبِّها» قال: «رب الارض» يعنى امام الارض، سئل: «فاذا خرج يكون ماذا؟» قال: «اذا استيغنى الناس عن ضوء الشمس و نور القمر و يجتزون بنور الامام (ع)»[٣]

حضرت صادق (ع) درباره اين آيه فرمودند: «پروردگار زمين يعنى امام زمين» پرسيده شد: «هرگاه خروج كند چه مى شود؟» حضرت فرمودند: «در آن هنگام مردم از نور ماه و خورشيدمستغنى مى شوند و به نور امام اكتفا مى كنند.»

«وَلَوْ لا كَلِمَةُ الْفَصْلِ لَقُضِيَ بَيْنَهُمْ وَ إِنَّ الظَّالِمِينَ لَهُمْ عَذابٌ أَلِيمٌ»[٤]

و چنانكه كلمه فصل نبود هرآينه ميان ايشان قضاوت مى شود و همانا براى ظالمان عذابى دردناك است.

عن ابى جعفر (ع) فى قوله تعالى‌ «وَلَوْ لا ... عَذابٌ أَلِيمٌ»

قال: لولا ما تقدم فيهم من امرالله ما ابقى القائم (ع) منهم واحدا»[٥]

حضرت باقر (ع) درباره اين آيه فرمودند: «چنانكه نبود آنچه كه پيشتر از سوى خدا درباره آنها صدور يافته است قائم (ع) هيچ يك از آنان را باقى نمى‌گذاشت.»

«هُوَالَّذِي أَرْسَلَ رَسُولَهُ بِالْهُدى‌ وَ دِينِ الْحَقِّ لِيُظْهِرَهُ عَلَى الدِّينِ كُلِّهِ ...»[٦]

او كسى است كه فرستاد فرستاده اش را براى هدايت و دين حق براى آنكه آن را بر همه اديان برترى دهد.

«قال الصادق (ع): هو الامام الذى يظهره على الدين كله فيملا الارض فسطا وعدلا كما ملئت ظلما وجورا وهذا مماذكرنا ان تأويله بعد تنزيله»[٧]

حضرت صادق (ع) فرمود: «او امامى است كه خداوند او را برهمه اديان برترى مى دهد پس زمين را از عدل و داد پر مى كند درحالى كه از ظلم وجور پر شده است و اين از جمله امورى است كه ياد آوريم تأويلش بعد تنزيلش است»

«... وَ لا يَكُونُوا كَالَّذِينَ أُوتُوا الْكِتابَ مِنْ قَبْلُ فَطالَ عَلَيْهِمُ الْأَمَدُ فَقَسَتْ قُلُوبُهُمْ وَ كَثِيرٌ مِنْهُمْ فاسِقُونَ»[٨]

... و نباشند چون كسانى كه از پيش كتب آسمانى بر آنها آمد پس دوران طولانى برآنها گذشت و دلهايشان قساوت گرفت و بسيارى از آنان فاسق شدند.

عن اباعبدلله (ع) قال: «نزلت هذه الايه اهل زمان الغيبه فقال (ع): ان الامبد امدح الغيبه»[٩]

حضرت امام صادق (ع) فرمودند: «اين آيه در اهل زمان غيبت نازل شده است به درستى كه اين مدت، مدت غيبت است.»

«هُوَالَّذِي أَرْسَلَ رَسُولَهُ بِالْهُدى‌ وَ دِينِ الْحَقِّ لِيُظْهِرَهُ عَلَى الدِّينِ كُلِّهِ وَ لَوْ كَرِهَ الْمُشْرِكُونَ»[١٠]

او كيست كه فرستاد رسولش را به هدايت و دين حق براى آنكه آن را برترى دهد برهمه اديان هرچند كافران راخوش نيايد.

سئل عن اباعبدلله (ع) عن قوله تعالى فقال (ع):

«مانزل تاويلها حتى يقوم القائم ان شاالله تعالى فاذا خرج القائم لم يبق كافر او مشرك الاكره خروجه حتى لو ان كافرا او مشركا فى بطن صخره لقالت الصخره يا مومن فى بطنى كافر او مشرك فاقتله فتقتله»[١١]

از حضرت صادق (ع) در مورد اين آيه سوال مى شود مى فرمايد: «تاويل آن هنوز نيامده است تا وقتى كه قائم (ع) قيام كند ان شاالله پس وقتى قائم (ع) خارج مى شود هيچ كافر يا مشركى نماند مگر اينكه خروج حضرت رااكراه دارد به طورى كه اگر كافر يا مشركى در دل سنگى پنهان باشد آن سنگ مى گويد: اى مومن در دل من كافر يا مشركى هست پس او را بكش مومن مى آيد و او را به قتل مى رساند.»

«وَالَّذِينَ يُصَدِّقُونَ بِيَوْمِ الدِّينِ»[١٢]

و آنان كه روز جزا راتصديق مى كنند.

«قال ابى جعفر (ع) فى قوله هذا: «وَالَّذِينَ يُصَدِّقُونَ بِيَوْمِ الدِّينِ» قال: بخروج القائم (ع).[١٣]

حضرت امام باقر (ع) درباره فرموده خداوند كه «آنانكه به روز قيامت تصديق مى كنند» فرمود: «به خروج قائم (ع)»

«وَذلِكَ دِينُ الْقَيِّمَةِ»[١٤]

و آن است دين محكم و استوار و درست.

«عن ابى عبدالله (ع) فى قوله تعالى: «وَذلِكَ دِينُ الْقَيِّمَةِ» قال: «انما هو ذلك دين القائم (ع)»[١٥]

حضرت امام صادق (ع) فرمودند: «فقط و فقط آن، دين قائم (ع) است.»

پى نوشت ها:

[٢١]. جزء ٢١، سوره سجده، آيه ٢١.

[٢٢]. تأويل الايات الظاهره، ص ٤٤٤.

[٢٣]. جزء ٢٢، سوره نساء، آيه ١٨.

[٢٤]. كتاب الغيبه، ص ٢٠٩.

[٢٥]. جزء ٢٣، سوره ص، آيه ٨٨.

[٢٦]. روضه كافى، ص ٢٨٧.

[٢٧]. جزء ٢٤، سوره زمر، آيه ٦٩.

[٢٨]. تفسيرقمى، ج ٢، ص ٢٥٣.

[٢٩]. جزء ٢٥، سوره شورى، آيه ٢١.

[٣٠]. روضه كافى، ص ٢٨٧.

[٣١]. جزء ٢٦، سوره فتح، آيه ٢٨.

[٣٢]. تفسيرقمى، ج ٢، ص ٣١٧.

[٣٣]. جزء ٢٧، سوره حديد، آيه ١٦.

[٣٤]. كمال الدين و تمام النعمه، ج ٢، ص ٦٦٨.

[٣٥]. جزء ٢٨، سوره صف، آيه ٩.

[٣٦]. تاويل الايات الظاهره، ص ٦٦٨.

[٣٧]. جزء ٢٩، سوره معراج، آيه ٢٦.

[٣٨]. روضه كافى، ص ٢٨٧.

[٣٩]. جزء ٣٠، سوره بينه، آيه ٥.

[٤٠]. تاويل الايات الظاهره، ص ٨٣١.