ماهنامه موعود - مؤسسه فرهنگى هنرى موعود عصر - الصفحة ١٠ - تجارى سازى فرهنگ
تجارىسازى فرهنگ
ارزشهاى فرهنگى، سنّتى جامعه غربى تحت تأثير عواملى چون سياستگذارىهاى متّفق و يكدست، تجارى كردن فرهنگ و تأثير رسانههاى جمعى، رو به انحطاط هستند. جامعه كه اكنون به خود آمده است و از دنياى خيالى كه سرگرمىهاى تلويزيونى را براى او فراهم آورده بود، خارج شده است، خود را عارى از سنّتهاى پيشين، محصور در يك ساختار قدرت مستبد و متعهّد به تعهّداتى منسوخ مىبيند.
براى بسيارى از مردم، همرنگى با جماعت و مصرفگرايى، جايگزين تجربههاى فرهنگى يكپارچه و متنوّع شده است. عموم مردم «آمريكا» غرق در مجموعه بىپايانى از كالاها و مناظر تصنّعى تلويزيون شدهاند كه آنها را شيفته ايدآلها و ارزشهاى مصرفگرايى كرده است.
مصرفگرايى، همان داستانى است كه در آن، فرد تلاش مىكند با مصرف كردن، به خشنودى و همرنگى با ديگران برسد. بتپرستى عمومى، ايدآلهاى مصرفكننده را جايگزين تجربيات فرهنگى، هنرى، مذهبى و خانوادگى كرده است كه در اين هياهو گم شدهاند. مصرفكننده با خريد و تملّك امتعه مختلف، تمايل خود را به سمت تكامل فرهنگى ارضا مىكند و براى تجديد حيات روحانى خود، ساختههاى رسانهاى را در شخصيّت اجتماعى خود وارد مىكند. در جريان افسانه مصرفگرايى، تكرار و تجديد وجود ندارد و نيز هيچ نمادى تمثيلى براى زنده كردن حقايق برتر و متعالى به چشم نمىخورد.
مصرفگرايى، شادى و خوشحالى را براى مدّت زمانى كوتاه، آن هم تنها براى كسانى كه مىتوانند در رفاه زندگى كنند، فراهم مىآورد و ديگران را كه نمىتوانند مرفّه باشند، از اين لذّت محروم مىسازد. مصرفگرايى در قالب يك سيستم ارزشى كه به صورت ناقص و نامناسب مهندسى شده، جايگزين يك ميراث فرهنگى رو به اضمحلال شده است.
خودمحورى جوامع غربى، آنها را به هدفى سهل براى تبديل شدن به يك جامعه مصرفگرا تبديل كرده است. پس از اينكه تبليغات گمراهكننده و پوچگرايى آكادميك، فرهنگ را از دل ارزشهاى درونىشده، بيرون كشيدند، مردم به آسانى در مسير مصرفگرايى قرار خواهند گرفت. آيا آمريكا در خلال اين بحران هويّت، متوجّه فقدان اخلاق و بشردوستى در اين جهان مىشود؟ جهانى كه به جاى ارزشهاى هستىشناختى و تجربههاى فرهنگى معنادار، بر مبناى تصاوير رسانهاى و سرخوشىهاى زودگذز حاصل از تمليك كالاها شكل گرفته است.
دلار مقدّس، جايگزين كمارزشى براى ارزشهاى از دست رفته فرهنگى است كه قربانى حرص و تزلزل دنياى پست مدرن آمريكا شده است.