ماهنامه موعود - مؤسسه فرهنگى هنرى موعود عصر - الصفحة ٤١ - حسرت بزرگ
آلودگىها و كژىها فاصله زيادى مىگيرد. شرم حضور و ادب حضور، مانع بسيار بزرگى در انحرافها، در همه فعّاليتهاى فردى، خانوادگى، اجتماعى، سياسى، اقتصادى و فرهنگى مىباشد. وقتى مردم و مسئولان در كلّيه عملكردهاى خويش، خود را در محضر حضرت ببينند، به هيچ وجه از صراط مستقيم الهى خارج نمىشوند و فقط و فقط به آن چيزى عمل مىكنند كه موجب رشد و تعالى آنهاست؛
ب) عشق به حضرت، وقتى به معناى حقيقى بر دل انسان حاكم شود، بر ساير كششهاى مضرّ و خطرناك غلبه مىكند؛ بنابراين سرعت رشد و قدرت حركت به سوى كمال انسانى و ارزشهاى الهى را به شدّت افزايش مىدهد.
با توجّه به آنچه درباره ضرورت پرداختن به سبك زندگى گفته شد، از اين پس، در سه سطح عقيده و معنويت، اخلاق و تربيت و اقتصاد خانواده مباحث سبك زندگى خانواده مهدوى را تقديم مىكنيم.
خانواده مهدوى و اقتصاد
اقتصاد هر چند مهمترين ساحت فعّاليت يك خانواده اسلامى و مهدوى نيست و به هيچوجه از نظر اهمّيت به ساحتهاى اخلاقى، تربيتى و عقيدتى، معنوى نمىرسد؛ ولى در سير رشد و شكلگيرى ساحتهاى ديگر، به عنوان يك مقدّمه بسيار مهم، نقش كليدى را بازى مىكند. به عبارت ديگر اگر وضعيت معيشت و اقتصاد يك فرد يا يك خانواده و به تبع آن، يك جامعه به صورت شرعى و خداپسندانه نباشد، رسيدن به رشد اخلاقى و معنوى نيز محال است.
ممكن است اين سؤال پيش آيد كه مگر بدون عقيده و تربيت اسلامى، اقتصاد اسلامى و خداپسند ممكن است؟ پس چگونه مىتوان مدّعى شد كه عقيده و تربيت اسلامى، بدون اقتصاد و لقمه پاك و حلال به وجود نمىآيد؟
در جواب بايد گفت: هرچند بدون عقيده و اخلاق اسلامى، اقتصاد اسلامى نيز تحقّق نخواهد يافت، امّا رابطه اقتصادى از يك سو و معنويت و اخلاق از سويى ديگر به عنوان رابطه دوسويه هستند.
به طور كلّى همه قابليتهاى تربيتى انسان، از جمله تربيت اقتصادى و رفتار اقتصادى او، تابعى از جهانبينى و عقايد او هستند؛ امّا كسى كه خواستار تأثيرگذارى جهانبينى و معارف اسلامى در نسلهاى آينده و طالب ساختن جامعهاى مهدوى است، بدون توجّه به تأثير لقمه حلال و آسيبهاى لقمه و اقتصاد حرام به اين تأثيرگذارى نخواهد رسيد.
اگر كسى تحت عالىترين آموزش هاى اسلامى قرار گيرد و بهترين اساتيد را نيز داشته باشد و بالاترين معارف را نيز جذب كند، ولى لقمه و معيشت او آلوده به حرام باشد، از چنين آموزهها و معارفى استفاده چندانى نخواهد كرد. به همين دليل هرچند اقتصاد تابعى از جهانبينى و تربيت اسلامى است، امّا به علّت تأثير مقدّماتى و شگرفى كه در جذب و اثربخشى معارف الهى و تربيت دينى دارد، به عنوان بخش مستقل و مقدّماتى در ساحتهاى خانواده اسلامى و مهدوى مطرح مىشود.
مباحث تفصيلى را به حول و قوّه الهى در شماره بعدى همراه با مباحث عقيدتى و اخلاقى تقديم مىكنيم.[١]
پىنوشتها:
[١]. «النّوادر» (للراوندى)، قم، دارالكتاب، چاپ اوّل، بىتا، ص ١٢.
[٢]. سوره يونس، آيه ٣٣.
[٣]. طبرى آملى صغير، محمد بن جرير بن رستم، «دلائل الإمامة»، قم، بعثت، چاپ اوّل، ١٤١٣ ق.، ص ٥٣٠.
[٤]. «صحيفه نور»، ج ٢١، صص ١٠٧- ١٠٨.
[٥]. اطّلاع بشر از آيات و روايات مربوط و آگاهى از اصل اصالت تخصّص به كتاب «آشتى با امام زمان (ع)» اثر نويسنده مراجعه شود.
\*\*\*
حسرت بزرگ
از امام باقر (ع) نقل است كه فرمودند: «خداوند براى هر انسان رزق حلالى را مشخّص و حتمى كرده است كه به طور كامل به او خواهد رسيد و از طرفى رزق حرامى از طريق ديگر به او عرضه مىشود. پس اگر از آن حرام مقدارى برداشت به همان اندازه از مال حلال او كم مىشود و پيش خدا علاوه بر آن دو مال، زيادى و افزونى است كه خداوند در قرآن مىفرمايد: «از فضل و زيادى كه پيش خدا است، از او درخواست كنيد.»[٢]
امام على (ع) مىفرمايند: «بزرگترين حسرت روز قيامت، حسرت خوردن كسى است كه مالى را از راه غير حلال به دست آورد و براى فرد ديگر به ارث گذارد، و او آن را در راه اطاعت و بندگى خدا صرف كرده و به واسطه آن وارد بهشت گردد و اوّلى به واسطه آن مال حرام (نخورده) وارد جهنّم گردد.»[٣]
پيامبر اكرم (ص) نيز فرمودند: «كسى كه مال مؤمنى را به ناحق از او بگيرد و به او ندهد، خداوند پيوسته از او اعتراض كرده و كارهاى نيك او را نكوهيده ميدارد و آنها را در نامه اعمال نيك او نمىنويسد تا توبه كند و مالى را كه از آن مؤمن گرفته، به او برگرداند.»[٤]
و نيز امام على (ع) مىفرمايند: «بزرگترين خطا و گناه، به ناحق گرفتن مال مسلمان است.»[٥]
پىنوشتها:
[١]. سوره نساء، آيه ٣٢؛ بحارالأنوار، ج ١٠٣، ص ١١، ح ٤٩.
[٢]. بحارالأنوار، ج ١٠٣، ص ١٢، ح ٥٧.
[٣]. همان، ج ١٠٤، ص ٢٩٤، ح ٨.
[٤]. همان، ص ٢٩٥، ح ٩.