هر چه دارد، منشأ صدورش از اوست، به خلاف خداوند سبحان كه به حسب واجب‌الوجود بودن وجود و صفاتش، منشأ صدور ندارد و از اين جهت، او غنّى بالذات و مطلق است و ماسواى او، فقير بالذات و مطلق است. يعنى از خود، هيچ ندارد. به همين ترتيب، وقتى خداوند متعال دستور به اطاعت از پيامبر و اولى‌الامر مى‌دهد، اطاعت از ايشان، نفس اطاعت از اوست و لذا قرآن كريم فرمود: «إِنَّالَّذِينَ يُبايِعُونَكَ إِنَّما يُبايِعُونَ اللَّهَ يَدُ اللَّهِ فَوْقَ أَيْدِيهِمْ‌؛[١] كسانى كه با تو بيعت مى‌كنند (در حقيقت) با خدا بيعت مى‌نمايند، دست خدا بالاى دست آنهاست».

٧. كمك فكرى و فرهنگى، مهم‌تر از كمك‌هاى ساده و ظاهرى است. در اين داستان، امام (ع) موضوع هديه كتاب‌هاى كتابخانه مسجد را مطرح مى‌كند، زيرا كتب مذهبى، فكر و ايمان افراد را كه به منزله ريشه انسان است، مى‌سازد و اصلاح مى‌كند و ساختن يك فكر، ساختن يك نفر اهل مسجد است كه ارزشى بالاتر از ساختن مسجد دارد. إن‌شاءالله زمانى فرا برسد كه افراد خيّر و نيكوكار، ضمن كمك‌هاى مادى و صورى به فكر ساختن فكر انسان‌ها هم باشند و هنگام هديه دادن، كتاب و نوارهاى مذهبى را نيز در كنار شيرينى، گل، لباس و عيدى، هديه نمايند.

٨. مسجد مقدّس جمكران كه در سال ٢٩٣ ق. به فرمان امام زمان (ع) در ناحيه شرقى شهرستان مذهبى قم تأسيس شد و در حال حاضر فاصله چندانى با شهر ندارد، همواره مورد عنايت خواص و عموم شيعيان و دوستان اهل بيت (ع) بوده، ملجأ بى‌پناهان و مأمن گرفتاران و محلّ راز و نياز مشتاقان، و مورد توجّه ارادتمندان به ساحت مقدّس حضرت ولى‌عصر خاتم الاوصيا (ع) به حساب مى‌آمده است.

٩. گاهى حاجت انسان قبل از دعا و توسّل، اجابت شده است. امام (ع) كه از گرفتارى و حاجت انسان‌ها اطلاع دارند، گاهى قبل از آنكه انسان دعا كند و طلب حاجت نمايد، جواب او را طبق حكمت و مصلحت داده‌اند. در اين حكايت، قبل از اينكه جوان‌ها به مسجد جمكران رفته و دعا كنند، حضرت مى‌فرمايند: به اين جوان‌ها بگو كارشان اصلاح شد و من از خدا خواستم به حاجت برسند. بعد از يك هفته به حاجتشان رسيدند. در دعاى ماه رجب آمده است كه گاه انسان دعا نكرده و چيزى از خداوند متعال نخواسته، امّا خداى رئوف و مهربان و عليم به نياز انسان‌ها و قدير به اجابت حاجت آنها، احتياج بندگان خويش را تأمين مى‌نمايد، چنانكه گاهى هم حوائج منكران خدا و كسانى كه اصلًا بندگى او را نمى‌كنند، عطا مى‌نمايد: «يا من يعطى من لم يسئله و من لم يعرفه».[٢]

١٠. كمك براى بناى مسجد و ساختن خانه خداوند متعال، از اهميّت ويژه‌اى برخوردار است. در روايات آمده كه اگر كسى مسجدى بسازد، ولو به اندازه لانه پرنده‌اى كمك به ساختن آن نمايد، خداوند سبحان خانه‌اى در بهشت براى او مى‌سازد.[٣]

زمانى كه خداوند متعال اراده مى‌نمايد به اهل زمين عذاب برساند، مى‌فرمايد: «اگر نبودند كسانى كه محبّت خدايى به يكديگر دارند و مساجد را مى‌سازند و در سحرها استغفار مى‌نمايند، عذاب خود را نازل مى‌كردم». قرآن كريم، سازندگان مساجد را منحصر در كسانى مى‌داند كه ايمان به خدا و روز قيامت آورده، نماز را برپا داشته، زكات را پرداخته، جز از خدا نمى‌ترسند.[٤]

پى‌نوشت‌ها:

[١] سوره جن (٧٢)، آيه ١٨.

[٢] بحارالانوار، ج ٨٣، ص ٣٨٤.

[٣] همان، ج ٨٩، ص ٢٤٧.

[٤] همان، ج ٨٩، ص ٢٧٠.

[٥] همان، ج ٨٩، ص ٢٨٣.

[٦] مفاتيح الجنان، ابتداى زيارت روزانه امامان (ع).

[٧] جالب است بدانيم روز قيامت، امامان معصوم (ع) كه اعمال خلايق رامشاهده نموده‌اند، شهادت براعمال آنها مى‌دهند و رسول الله (ص) شهادت به درستى شهادت ائمّه طاهرين (ع) مى‌دهند، با اينكه خود آن حضرت هم شاهد اعمال مردم مستقيماً بوده‌اند، اين شايد به خاطر عظمت مقام نبى اكرم حضرت محمّد (ص) باشد. سوره توبه (٩)، آيه ١٠٥.

[٨] وسايل الشّيعه، ج ٣، ص ٥٠٤.

[٩] همان.

[١٠] همان، ج ٣، ص ٥٠٥.

[١١] اصول كافى، ج ١، ص ٣٨٨.

[١٢] سوره فتح (٤٨)، آيه ١.

[١٣] مفاتيح‌الجنان، دعاى ماه رجب.

[١٤] وسايل الشّيعه، ج ٣، ص ٤٨٦

[١٥] سوره توبه (٩)، آيه ١٨.