ذهبى در سير اعلام النبلاء ( ٢ / ٣٦١ ) مىگويد : « حذيفه بن يمان كه از صحابه‌ى بزرگ پيامبر بود و صاحب سر ( راز دار ) لقب داشت ، مىگويد : كسى از صحابه بر اين راز آگاهى نيافت مگر آنكه قسمتى از دينش را از دست داد تا قسمت ديگرى را به دست آورَد . [ يعنى تقيه كرد ] پرسيدند : حتى تو ؟ ! گفت : به خدا قسم ، حتى من ! »

او منافقان را مىشناخت ، مخصوصاً آنانى كه در شب عقبه ، مىخواستند پيامبر ( ٦ ) را در راه بازگشت از جنگ تبوك به قتل برسانند .

احمد ( ٥ / ٣٩٠ ) مىگويد : « بين حذيفه و يكى از توطئه گران عقبه ، اختلافى وجود داشت ؛ كسى از او پرسيد : تو را به خدا قسم مىدهم كه بگويى افراد عقبه چند نفر بودند ؟ مردم به او گفتند : وقتى از تو سؤال مىشود ، جواب بده ! حذيفه گفت : به ما مىگفتند آنها چهارده نفرند . . . گفت : اگر تو هم جزء آنها باشي . . . تعداد آنها پانزده نفر است . به خدا شهادت مىدهم كه دوازده نفر از آنها دشمن خدا و رسولش در دنيا و آخرت هستند . »

او از حواريون پيامبر و رازدار او بود ؛ ( بخاري : ٤ / ٢١٥ و ٧ / ١٣٩ ) پس از پيامبر ( ٦ ) نيز او از شيعيان امام على ( ٧ ) گرديد . ( كنز العمال : ١٣ / ٥٣٢ ) او هيچ كار مهمى را جز به دستور على ( ٧ ) انجام نمىداد ، اين يعني ، على ( ٧ ) كار يكى