موجى كه در اثرِ دعوت پيامبر ( ٦ ) به اسلام ايجاد شده بود ، تمام منطقه را فراگرفت ، بشارت ايشان به فتح روم و فارس ، از همان اوايل بعثت جرقه‌ى فتوحات را زد .

از مهمترين فتوحات ، فتح شام و ايران بود كه نقش على ( ٧ ) و يارانش در آن از ديده ها پنهان نماند ، هرچند برخى آن را به نام ديگران ثبت كرده اند .

الف - فتح شام : در جنگ يرموك ، زمانى كه حاكمان قريشى دانستند كه روم لشكرى عظيم در حمص گردآورده است ، به شدت ترسيدند . روميان صد و بيست هزار سرباز جمع كرده بودند ، در حالى كه مسلمانان بيش از بيست و چهار هزار نفر نيرو نداشتند . ( تاريخ دمشق : ٢ / ١٤٣ )

خالد ، فرمانده‌ى سپاه مسلمانان هراسان از شكست ، نامه اى به خليفه‌ى اول ، ابوبكر نوشت . ابوبكر با على ( ٧ ) مشورت كرد و على ( ٧ ) به او اطمينان داد كه مسلمانان پيروز خواهند شد ؛ همچنين گروهى را به رهبرى مالك اشتر و ابوذر براى كمك به خالد فرستاد . ابوبكر در نامه اى به خالد نوشت : « پهلوانان يمن و مكه به سويت آمدند ، ابن معدى كرب زبيدى و مالك بن اشتر تو را بس است » ( واقدي : ١ / ٦٨ )