ولايت تشريعى و تكوينى در قرآن مجيد - سبحانى، شيخ جعفر - الصفحة ٩٩
مىپردازند.
قرآن مجيد اين علل مرئى و نامرئى را بدين تعبير آورده است: و المدبّرات أمرا[١]: (قسم به فرشتگانى كه) به تدبير امر نظام خلقت مشغولند».
و اين مدبرها به اذن خداوند به تدبير و گردانيدن جهان اشتغال دارند. اين آيه صريحا مىرساند كه نظام آفرينش نظام علت و معلول است.
بنابراين گروه غالى كه پيامبر و امام را مدبّر جهان و روزى دهنده و زنده كننده خلايق جهان مىدانند سخت به خطا رفته و انديشه بس باطلى را به فكر خود راه دادهاند، خطاى آنها نه از اين نظر است كه چنين انديشهاى مايه شرك و دوگانگى است- زيرا همانطور كه گفته شد جهان آفرينش براساس اسباب و مسببات استوار است، توحيد خدا از نظر ذات و فعل اين نيست كه نظام علت و معلول را باطل بدانيم و بگوييم كه هر پديدهاى اثر مستقيم ذات الهى است- بلكه علت بىپايگى اين انديشه اين است كه آنچه را كه سبب نيست (اولياى الهى) سبب پنداشتهاند و غير علت را به جاى علت گذاردهاند و اگر علاوه بر اين، آنان را در تأثير مستقل بينديشند، در اين صورت علاوه
[١] - نازعات/ ٥.