ولايت تشريعى و تكوينى در قرآن مجيد - سبحانى، شيخ جعفر - الصفحة ٩٨

امام با اين راز و نياز، به انتقاد از آن انديشه‌هاى باطل برخاسته كه تصور شده است كه سرپرستى و قيمومت جهان هستى به پيامبر و امامان تفويض شده و آنان از جانب خداوند، آفريننده زمين و آسمان، روزى دهنده بندگان و زنده كننده و ميراننده آنان درجهان و روز رستاخيز مى‌باشند.

درحالى‌كه صاحب ولايت، انسان كاملى است كه نوعى تسلط تكوينى بر جهان دارد و اين تسلط غير آن است كه بگوييم صاحب ولايت خالق زمين و آسمان، پديد آورنده انس و جان، محيى ومميت خلايق و يا مدبر و گرداننده نظام گيتى مى‌باشد در اين‌جا از تذكر چند نكته ناگزيريم و آن اينكه:

١. جاى شك نيست كه نظام آفرينش بر اساس يك سلسله علل و معلولاتى استوار است و عليت هر علتى و سببيت هر سببى به اراده و مشيت نافذ خدا است.

شكفته شدن يك غنچه، باردارى يك جاندار، ريزش باران و برف، محصول يك سلسله علل و اسبابى است كه سرانجام همگى به خداوند منتهى مى‌گردد و در پرتو نظامى است كه جهان بر اساس آن آفريده شده و در هر لحظه كه ميلياردها پديده در صفحه وجود پديد مى‌آيند، معلول يك رشته علل مادى و طبيعى و يك رشته علل نامرئى است كه به فرمان خداوند در پشت پرده طبيعت، به تدبير جهان‌