ولايت تشريعى و تكوينى در قرآن مجيد - سبحانى، شيخ جعفر - الصفحة ١٠٠

بر غلو، راه شرك را پيموده‌اند.

هرگز بشر در اثر سير تكاملى خود جانشين هيچ‌يك از وسايط فيض نمى‌گردد، بلكه خود او فيض را از همان وسايط مى‌گيرد، اشعه خورشيد، ريزش برف و باران و شكفته شدن غنچه‌ها، همگى تأمين كننده زندگى پيامبران و پيشوايان معصوم و اولياى الهى است، همچنانه وحى را فرشته به او مى‌رساند، و جان او را ملك الموت مى‌گيرد[١] و از روز نخست حافظان و نگهبانان براى حفاظت جان او و تكميل ملكات و فضايل اخلاقى او گمارده مى‌شوند.[٢] بنابراين، تمام افراد بشر حتى آن دسته از بشرهاى كامل كه يك نوع صاحب ولايت و تسلط بر جهان و انسان دارند، از نظام كل گيتى بهره‌مند بوده و هرگز جانشين هيچ‌يك از وسايط فيض مادى و معنوى نمى‌گردند، ولى اين كار، مانع از آن نيست كه اين گروه گاهى روى يك سلسله مصالح كلّى دور از هوى‌وهوس، مبدأ كرامات و

[١] - در اين مورد قرآن كريم در سوره انعام آيه ٦١ چنين مى‌گويد:\i و يرسل عليكم حفظةحتّى إذا جاء أحدكم الموت توفّته رسلنا:\E« نگهبانانى بر شمامى‌گماريم هنگامى‌كه اجل شما فرا رسيد مأموران ما جان شما را مى‌گيرند».

[٢] - اميرمؤمنان عليه السّلام در نهج البلاغه خطبه ٢٣٤( قاصه) مى‌فرمايد« و لقد قرن اللّه به من‌لدن أن كان فطيما أعظم ملك من ملائكة يسلك به طريق المكارم و محاسن أخلاق‌العالم»: از روزى كه پيامبر از شير گرفته شد، فرشته‌اى از جانب خدا مأمور گرديدكه او را به راههاى بزرگوارى و اخلاق نيكو رهبرى كند».