حكومت دينى از منظر استاد شهيد مطهري
 
٩ ص
١٠ ص
١١ ص
١٢ ص
١٣ ص
١٤ ص
١٥ ص
١٦ ص
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص

حكومت دينى از منظر استاد شهيد مطهري - قدردان قراملكى، محمد حسن - الصفحة ٦٣

درباره شاهد چهارم بايد گفت كه همان‌طورى‌كه استاد در همين موضع تصريح كردند ولاى پيامبر به چهار قسم تقسيم مى‌شود كه يكى «ولا» به معناى «مرجعيت دينى و تبيين آموزه‌هاى دينى» است، كه اين «ولا» از سوى خداوند ابتدا به ايشان و سپس به امامان و بعد به نواب آنان تفويض شده است.

در اين «ولا» نه مردم بلكه خواص نيز در مقابل حديث پيامبر و وحى نقشى جز «قبول» و «پذيرش» ندارند. و ظاهر بلكه نص كلام استاد در همين «ولا» است، كه اين نيز موضع اختلاف نيست. اما اين‌كه آيا شأن مردم در قبال «ولا» به معناى «حكومت» و رهبرى اجتماعى و سياسى هم صرف پذيرش و قبول است؟ يا اين كه خود جزء مصدر مشروعيت و حقند؟ آن از سخن استاد برداشت نمى‌شود.

حاصل آن‌كه نمى‌توان نظريه «انطباق» را به ضرص قاطع به استاد نسبت داد.

ب) قراين و شواهد مشروعيت الهى و مردمى‌

اين‌جا اين پرسش مطرح مى‌شود كه آيا نظريه دوم نظريه برگزيده ايشان است يا نه؟ برخى عبارات و قراين ذيل آن را تأييد مى‌كند.

١. ولايت شرعى يعنى مهر ايدئولوژى مردم‌

استاد مصدر حق شرعى ولى فقيه را مردم متدين مى‌داند و با اشاره به حكم امام خمينى به نخست وزير موقت [برحسب حق شرعى و حق قانونى ناشى از آراء اكثريت قاطع قريب به اتفاق ملت ايران ... جنابعالى را بدون در نظر گرفتن حزبى و بستگى به گروهى خاص، مأمور تشكيل دولت موقت مى‌نمايم‌[١]] آن را چنين تحليل مى‌كند:

حق شرعى امام از وابستگى قاطع مردم به اسلام به عنوان مكتب و يك ايدئولوژى ناشى مى‌شود و مردم تأييد مى‌كنند كه او مقام صلاحيت‌دارى است كه مى‌تواند قابليت اشخاص را از جهت انجام وظايف اسلامى‌


[١] - ر. ك: صحيفه نور، ج ٥، ص ٢٧.