سیره عملی آن بزرگواران نیز که در کتاب های مسلمانان ثبت شده، جانبازی آنان را در راه دفاع از اسلام، نشر علوم آن و دستگیری از مسلمانان در تهاجمات فرهنگی به اثبات رسانده و حقیقتِ برپایی دین به وسیله آن بزرگواران و شایستگی آنان را برای جانشینی پیامبر اکرم(صلی الله علیه وآله)و رهبری مسلمانان آشکار ساخته است. به عنوان مثال «ذهبی» ـ از دانشمندان اهل سنت - از شایستگی حضرت امام حسن، امام حسین، امام سجاد و امام باقر(علیهم السلام)برای مقام خلافت سخن رانده و می نویسد: همچنین جعفر صادق والا مرتبه و از پیشوایان دانش بوده در تصدی مقام خلافت از خلیفه معاصر خود «ابو جعفر» منصور شایسته تر بوده و فرزندش حضرت «موسی بن جعفر» نیز بزرگ مرتبه، دانشمند و از خلیفه زمان خود «هارون الرشید» در خلافت سزاوارتر بوده است[١].

دوم:زندگی امامان اهل بیت(علیهم السلام)به شهادت تاریخ با این قسمت از حدیث شریف نیز مطابقت دارد که ـ چنانکه گذشت - می گوید: آنان با دشمنی دشمنان و عدم یاری دوستان مواجه می شوند، اما این مشکلات تأثیری در انجام مسئولیت اساسی آنان که همان حفظ دین و دفاع از آن می باشد، ندارد. در هر صورت این مطلب از مسلمات تاریخی است که آنان همواره در معرض اذیت، آزار، و پیگرد قدرت های حاکم بودند; حکومت هایی که در نابود کردن آنان از هیچ کوششی فروگذار نمی کردند. مانند آنچه در واقعه کربلا بر حضرت امام حسین(علیه السلام)و اهل بیت و اصحاب آن حضرت رفت، یا قرار گرفتن ائمه(علیهم السلام)در معرض زندان و ترور با شمشیر یا سم، که این روند در نهایت، به ضرورت غیبت پایان بخش پیشوایان، حضرت امام مهدی(علیه السلام)منجر گردید. اما در عین حال، انواع و اقسام فشارها، آزارها، دشمنی ها و عدم همیاری ها نتوانست آنان را از ادای مسئولیت مهم حفظ سنت جدشان و تبلیغ آن باز دارد. آنجا که می بینیم احادیثی که از آن بزرگواران در کتاب های دانشمندان مکتبشان نقل شده است در بر دارنده همه نیازهای انسان در شئون مختلف فردی و اجتماعی است[٢].

سوم:ویژگی دیگری که در حدیث شریف وجود دارد و بر امامان شیعه(علیهم السلام)انطباق دارد وجود مستمر و بدون انقطاع آنان از وفات جدِّ بزرگوارشان تا روز قیامت در زنجیره ای طلایی است که امواج دشمنی ها و بیوفایی ها توان قطع آن را ندارند. اگرچه این امور، به غیبت آخرین آنان حضرت امام مهدی(علیهم السلام)منجر گردید. و نقش آن حضرت در حفظ دین از پشت پرده غیبت با روش های متعدد ادامه پیدا کرد و - همچنان که در روایات آمده است - ثابت شد، چنان که مردم از خورشیدِ پشتِ ابر استفاده می کنند می توانند از امام غایب نیز بهره مند شوند[٣].

از همین جا آشکار می شود که مکتب اهل بیت(علیهم السلام)چگونه تناسبِ میان فاصله زمانی زیاد وفات رسول خدا(صلی الله علیه وآله)تا روز قیامت را با مشخص کردن عدد دوازده برای تعداد خلفای برپا دارنده اسلام تفسیر کرده است. به خصوص که حدیث شریف، وجود آنان را به هم پیوسته می داند چون قوام دین تا روز قیامت وابسته به وجود آنان است.

[١] ر.ک شیخ اسد حیدر، الامام الصادق و المذاهب الاربعة، همچنین مطالبی که در باره این دوازده تن در تاریخ دمشق تألیف ابن عساکر، تاریخ بغداد تألیف خطیب بغدادی، صواعق محرقه تألیف ابن حجر، سیر اعلام النبلاء تألیف ذهبی، وفیات الاعیان تألیف ابن خلکان و..) ازتمام کسانی که از فرق مختلف مسلمین شرح حال ائمه((علیهم السلام)) را به رشته تحریر در آورده اند.

[٢] این احادیث شریف در دایرة المعارف های بزرگی چون: بحار الانوارِ علامه مجلسی و وسائل الشیعه شیخ حر عاملی گرد آوری شده است.

[٣] بهره مندی مردم از امام غایب از راه هایی مانند صادر کردن «توقیعات» می باشد که عبارت از نامه هایی است که آن حضرت به مؤمنان فرستاده و و در آن ها به پرسش های دینی مختلف آنان پاسخ داده اند و در کتاب های غیبت، بسیاری از آن ها آمده است و می توان آن ها را در کتاب: «کلمة الامام المهدی» و «صحیفه مهدویه» و..) یافت.