پيشوايان هدايت - حكيم، سيد منذر؛ مترجم عباس جلالي - الصفحة ٨٨ - زندگانی هر امام معصومی به صورت کلی به دو قسمت اساسی تقسیم می شود
یکی از آن دو دلیل این که آنان می دانستند حقی در خلافت ندارند، و می ترسیدند ما ادّعای خلافت کنیم و ناگهان حق به حقدار برسد. دوّمین دلیل این که آنان از اخبار متواتر، دانسته بودند که از بین رفتن حکومت جابران و ظالمان، به دست قائمی از ما اهل بیت به وقوع خواهد پیوست. آنان شک نداشتند که جزو گروه جابران و ستمگران هستند. به همین دلیل بود که سعی کردند اهل بیت رسول خدا(صلی الله علیه وآله)را بکشند و به طمع این که نگذارند آن قائم(علیه السلام) به دنیا بیاید یا اگر به دنیا آمده کشته شود، نسل پیغمبر اکرم(صلی الله علیه وآله)را قطع کنند. اما خداوند متعال نخواست تا امر آن قائم برای هیچ کدام از این خلفای ستمگر آشکار شود، بلکه اراده کرد تا نور خود را کامل کند، اگرچه کافران نپسندند»[١].
بخش دوم : مراحل زندگی امام مهدی(علیه السلام)
زندگانی هر امام معصومی به صورت کلی به دو قسمت اساسی تقسیم می شود:
قسمت اول:زندگانی آن حضرت قبل از به دست گرفتن زمام امور امامت و رهبری.
قسمت دوم:زندگانیش پس از به دست گرفتن زمام امور امامت و رهبری.
می توان هر کدام از این دو قسمت را نیز به چند مرحله تقسیم نمود، بنابر این زندگانی حضرت امام مهدی(علیه السلام)به چهار مرحله مشخص تقسیم می شود:
مرحله اول:زندگی آن حضرت در سایه پدر بزرگوارش; یعنی از ولادت در سال ٢٥٥/هـ ق تا روز شهادت پدرش حضرت امام حسن عسکری(علیه السلام)در سال ٢٦٠/هـ ق و این مرحله تقریباً ٥ سال به طول انجامیده است.
مرحله دوم:زندگی آن حضرت از زمان وفات و شهادت پدرش، سال ٢٦٠/هـ ق تا پایان غیبت صغری که سال ٣٢٩/هـ ق بوده و مدت زمانی حدود ٧٠ سال را شامل می شود.
مرحله سوم:زندگانی آن حضرت در زمان غیبت کبری که پس از وفات نایب چهارم آن حضرت در سال ٣٢٩/هـ ق آغاز گردیده و تا روز ظهور مجدد آن حضرت بر صحنه رویدادهای سیاسی و اجتماعی جهان استمرار و ادامه دارد.
مرحله چهارم:زندگانی آن حضرت در زمان ظهور که بعد از به پایان رسیدن غیبت کبری آغاز می شود که زمان دولت جهانگیر مهدوی می باشد که همه در انتظار آن بوده و متون کتاب و سنّت همگان را به آن خبر داده اند.
هر کدام از این مراحل، دارای مجموعه ای از خصوصیات است که ان شاءالله در آینده در قسمت های جداگانه به آن ها اشاره خواهیم نمود.
بخش سوم : امام مهدی(علیه السلام) در سایه سار پدر
نقش حضرت امام عسکری(علیه السلام)در اعلام ولادت حضرت مهدی
[١] شیخ حرّ عاملی ٣ / ٥٧٠، شیخ لطف الله صافی، منتخب الاثر/ ٣٥٩/ ب ٣٤/ ح ٤ به نقل از: خاتون آبادی، کشف الحقّ و در ادامه آن هم، اخباری که با مضمون روایاتی که ذکر کردیم باشد کم نیست.