این امام نیز در عصر غیبت کبری کاملا پوشیده و غایب است، بنابر این، ایمان به وجود و امامت آن بزرگوار به عنوان مقدمه ای برای اطاعت و پیروی از او و تمسک به ولایش، وابسته به حصول اطمینان قلبی و یقین به وجود آن حضرت در مردم است; به حدی که مؤمنان بتوانند در سایه این ایمان با شبهات و سوسه های قلبی که در نتیجه عدم مشاهده آن حضرت به صورت ظاهری ایجاد می شود مقابله نمایند. حضرت مهدی- عجّل الله تعالی فرجه الشریف - در زمان غیبت صغری دست به کار تکمیل مقدمات فعالیت های الهی بود که می بایست در زمان غیبت کبری به انجام برساند و یکی از این مقدمات، ایجاد همین اطمینان قلبی به وجود و امامت آن حضرت در مردم بود. آن حضرت این مهم را با دیدارهایی که با افراد مورد اعتماد انجام می دادند، همچنین به وسیله ابراز کرامت ها و معجزاتی که از کسی جز امام(علیه السلام)ساخته نبود، برای بعضی از مردم، و راه های دیگر، به مرحله اجرا در می آوردند; این کارها در روایات تاریخی که از زمان غیبت صغری سخن به میان آورده و دانشمندان آن ها را در کتاب های خود ثبت و ضبط نموده اند آمده است[١].

تکمیل سایر نیازمندی های امت در رابطه با معارف اسلامی

ائمه اهل بیت(علیهم السلام)در طول بیش از دو قرن، به تبلیغ بخش بسیار زیادی از نیازمندی های امت اسلام در زمان غیبت کبری کمر همّت بستند; مسائلی مانند معارف قرآن کریم و سنّت جد بزرگوارشان حضرت سیدالمرسلین(صلی الله علیه وآله)و حاصل تلاش آن بزرگواران، ارائه چهره ای از اسلام ناب و دین استواری بود که خداوند تبارک و تعالی همگان را به پیروی از آن و عمل مطابق با دستوراتش فرمان داده بود; ریسمان محکمی که در جوامع روائی اسلام از آن به عنوان ثقلین یاد شده و تمسک به این دو رکن را باعث نجات از گمراهی و مرگ جاهلی شمرده اند.

این میراث گرانسنگ، مشخص کننده حدود و مرزهای مسائل معارفی و روشنگر قواعد و اصول استنباط شرعی از طریق میراث روائی پرباری است که نقل کننده سنّت حضرت پیامبر اکرم(صلی الله علیه وآله وسلم)و پیشوایان از عترت آن حضرت(علیهم السلام)می باشد; امری که باعث می شد تا ائمه اطهار اصحاب خود را به حفظ و تدوین این میراث گرانبها فرمان دهند تا در کنار قرآن کریم منبعی اصلی برای همه معارف و احکام اسلامی باشد; احکامی که امت اسلام تا روز ظهور حضرت مهدی(علیه السلام)بدان محتاج خواهند بود، نتیجه این تلاش پربار، روایات شریفه ای بود که اصحاب ائمه(علیهم السلام)آن ها را در کتاب هایی که به «اصول چهارصدگانه» معروف است جمع آوری نموده و کار تدوین و تألیف همه این کتابها در زمان ائمه پیش از حضرت مهدی(علیه السلام)به اتمام رسیده بود و در این نصوص بیشتر نصوص سنّت شریف نبوی گردآوری شده بود[٢].

امام دوازدهم شیعیان حضرت مهدی(علیه السلام)تمام نیازهایی که امت به مسائل معارفی اسلام در طول غیبت کبری داشتند، و آنچه را که مؤمنان را بر تحرک و استقامت در راه مستقیم یاری داده امت اسلامی را در ادامه مسیر تکاملی خود یاری می رساند را در خلال دوران غیبت صغری تکمیل نمود. و این دومین هدف کلی آن حضرت از غیبت صغری بوده است چه این که در بسیاری از نامه های صادره از آن حضرت این مسأله به صورت آشکار به چشم می خورد.

تثبیت سازمان نیابت

[١] ر) ک کتابهایی که در زمینه غیبت نوشته شده است; روایاتی که در رابطه با تشرف به خدمت امام زمان(علیه السلام)در عصر غیبت کبری وارد شده است) بسیاری از این روایات را سید بحرانی در کتاب تبصرة الولی جمع آوری نموده است.

[٢] ر.ک سید علی شهرستانی، منع تدوین الحدیث - اسباب و نتایج/ ٣٩٧ - ٤٦٥ فصل مربوط به تاریخ تعیین سنّت نبوی در نزد مکتب اهل بیت(علیهم السلام).