برخی از کاربرد‌های روایات از انجیل، ناظر به نوشتاری است که نزد مسیحیان مخاطبِ اهل بیت موجود بوده است. این کاربرد در مواردی است که اهل بیت در مناظرات و احتجاجات خویش با اهل کتاب، از کتاب آنان تعبیر به انجیل کرده‌اند که از باب «مجارات در استعمال»[١] است؛ اما این که مصداق انجیل آن دوران ناظر به کدام یک از اناجیل موجود است، جای پرسش دارد.

برای روشن شدن بحث لازم است، مختصری در باره اناجیل و اعتبار آنها در میان مسیحیان گفته شود.

چهار کتاب آغازین عهد جدید (انجیل متی، مرقس، لوقا و یوحنا) انجیل خوانده می‌شود و گونه‌ای از ادبیات الهامی است که به مسیحیت اختصاص دارد.[٢]

به موازات اناجیل اربعه، از ده‌ها کتاب دیگر با عنوان انجیل نام برده شده است و محتوای آن، زندگی و سخنان حضرت عیسی _ علیه السلام _ است، اما دقیقاً قالب و چارچوب این چهار انجیل را رعایت نکرده است. در سیر تاریخی اناجیل برخی از این‌ها به رسمیت شناخته شده و برخی غیر قانونی تلقی شدند.

الف) اناجیل قانونی

اناجیل چهارگانه متی، لوقا، مرقس و یوحنا از نظر مسیحیان اناجیل قانونی هستند که هیچ انجیل دیگری‌ با این‌ها مقابله نمی‌کند. آنها معتقدند کاتبان مسیحی از قرن دوم میلادی شروع به اقتباس این اناجیل و شرح آن گرفتند و اقدام به ترجمه آن به زبان‌های مختلفی مانند سریانی، مصری و لاتینی کردند و لذا هیچ شکی نمی‌ماند در این که این اناجیل سندهای صحیح و صادقی از رسولان است.[٣]

ب) اناجیل غیر قانونی

به موازات چهار عنوان نوشته‌ای که در مجموعه عهد جدید وجود دارد، یعنی انجیل، اعمال، نامه و مکاشفه، نوشته‌های دیگری با همین عناوین به وجود آمده که در مجموعه

[١] مجارات استعمال بدین معناست که گوینده در انتقال پیام به مخاطب خویش، با وی همراهی در لفظ کرده و در مقام استعمال، همان لفظی را به کار برد که برای مخاطب قابل فهم باشد.

[٢]. کلام مسیحی، ص٤٣.

[٣]. ر.ک: قاموس کتاب مقدس، ص١١١- ١١٣؛ الإحتجاج علی أهل اللجاج، ج‌٢، ص٤٢٠؛ احتجاج الرضا - علیه السلام - علی أهل الکتاب و المجوس و رئیس الصابئین و غیرهم، ص٤١٥.