یافتن معنای روایت و مراد حضرت مستلزم طی مراحلی متنی است. نخستین گام، فهم لغوی است و دقت به سیاق بیرونی و درونی روایت و فضای صدور روایت و نگاه معناشناسانه و جامع به جو حاکم بر روایت، و عدم نگاه بخشی به صرف کلمات موجود در روایت، بسیار مهم است:

فهم لغوی

گام نخست، رهیافت به معنای کلام، دریافت دقیق معنای واژگان کلیدی آن است؛ یعنی: استعداد، الفقر، الجلباب و التجفاف.

معنای استعداد

در نگاه نخست، به کاربرد واژه «استعداد»، معنای فراهم شدن و آماده شدن قابل برداشت و مشهور است و معمولاً در معنای لازم و متعدی به حرف جر لام کاربرد دارد؛ لذا لغت‌شناسان گاه از آن برای بیان معنای واژگان دیگر استفاده می‌کردند و مفهوم آن را روشن و بی نیاز از تفسیر می‌دانستند؛ به عنوان مثال، «تأهّب: استعدّ»[١] و یا «العُدَّۀ، بالضمّ: الاستعداد».[٢]

سه معنا از استعداد بر می‌آید، و هر سه در مجمع البحرین[٣] مذکور است:

نخست: آمادگی برای پذیرش چیزی

این معنای اولیه و پرکاربرد لغت و مترادف تهیّأ و تأهّب است. طریحی گوید:

و استعد له: تهيأ، و منه الاستعداد.[٤]

همچنین:

البس للفقر تجفافاً أی استعدّ له.[٥]

و مواردی که گذشت، مثل: «تأهب: استعدّ»[٦] و مانند آن، استعمال این فعل غالباً به

[١].‌ الصحاح، ج١، ص٨٩.

[٢].‌ همان، ج٢، ص٥٠٦

[٣].‌ مجمع البحرین، ج‌٣، ص١٠٠.

[٤].‌ همان.

[٥].‌ أساس البلاغة، ص٩٥.

[٦].‌ الصحاح، ج١، ص٨٩.