رساله نجاة العباد - الخميني، السيد روح الله - الصفحة ٣٥٤ - احكام چيزهايى كه مردم در آنها شريكند

كرد مال او مى‌شود و اگر در نهر شريك دارد همه شركاء مالك مى‌شوند؛ به نسبت ملك آنها نهر را، و مالك شدن به حيازت موقوف به آن است كه به قصد مالك شدن نهر بكنند و آب جارى كنند در آن.

مسأله ٢٤ معدنها هر چه باشد از مشتركات است و مردم در استفاده و احياء آنها مساوى هستند، لكن معدنهاى ظاهر كه محتاج به عمل و حفارى نيستند هر كس هر چه از آنها برداشت و حيازت كرد به قصد مالك شدن، مالك مى‌شود و بقيه كه به جا مانده به اشتراك بين همه باقى است. و امّا معدنهايى كه بايد با عمل و حفارى به آنها برسند با احياء كردن مالك مى‌شوند به آن كه نقب بزنند و حفارى كنند تا به معدن برسند، پس آن معدن را مالك مى‌شوند و كسى را در آن حقى نيست. و آن چه گفته شد راجع به معادنى است كه در زمينهاى موات موجودند نه در زمينهايى كه مالك دارد.

مسأله ٢٥ اگر كسى شروع كرد به حفارى براى رسيدن به معدنى، حق ندارد آن را تعطيل كند و اهمال نمايد و اگر اهمال كرد او را الزام مى‌كنند به اين كه يا آباد كند و كار را تمام كند يا دست بردارد كه ديگرى آباد كند و اگر عذر موجهى داشته باشد به مقدار برطرف شدن عذر مهلت بايد بدهند و اين الزام از شئون حاكم شرع است.