رساله توضيح المسائل - الخميني، السيد روح الله - الصفحة ٢٨٧ - زكات گندم و جو و خرما و كشمش

مى‌تواند آن مقداررا جزء مخارج حساب كند ولى‌اگر بعد اززراعت چيزى ازقيمتشان كم نشود، نبايد چيزى از قيمت آنها را جزء مخارج حساب نمايد.

مسأله ١٨٨٧- اگر در يك زمين جو و گندم و چيزى مثل برنج و لوبيا كه زكات آن واجب نيست بكارد، خرجهايى كه براى هر كدام آنها كرده فقط پاى همان حساب مى‌شود، ولى اگر براى هر دو مخارجى كرده بايد به هر دو، قسمت نمايد، مثلًا اگر هر دو به يك اندازه بوده، مى‌تواند نصف مخارج را از جنسى كه زكات دارد كسر نمايد.

مسأله ١٨٨٨- اگر براى سال اول عملى مانند شخم زدن انجام دهد اگرچه براى سالهاى بعد هم فايده داشته باشد بايد مخارج آن را از سال اول كسر كند، ولى اگر براى چند سال عمل كند بايد بين آنها تقسيم نمايد.

مسأله ١٨٨٩- اگر انسان در چند شهر كه فصل آنها با يكديگر اختلاف دارد و زراعت و ميوه آنها در يك وقت به دست نمى‌آيد گندم يا جو يا خرما يا انگور داشته باشد و همه آنها محصول يك سال حساب شود، چنانچه چيزى كه اول مى‌رسد به اندازه نصاب يعنى ٢٨٨ من و ٤٥ مثقال كم باشد، بايد زكات آن را موقعى كه مى‌رسد بدهد، و زكات بقيه را هر وقت به دست مى‌آيد ادا نمايد، و اگر آنچه اول مى‌رسد به اندازه نصاب نباشد صبر مى‌كند تا بقيه آن برسد. پس اگر روى هم به مقدار نصاب شود، زكات آن واجب است، و اگر به مقدار نصاب نشود، زكات آن واجب نيست.

مسأله ١٨٩٠- اگر درخت خرما يا انگور در يك سال دو مرتبه ميوه دهد، چنانچه روى هم به مقدار نصاب باشد، بنابر احتياط زكات آن واجب است.

مسأله ١٨٩١- اگر مقدارى خرما يا انگور تازه دارد كه خشك آن به اندازه نصاب مى‌شود، چنانچه به قصد زكات از تازه آن بقدرى به مستحق بدهد كه اگر خشك شود به اندازه زكاتى باشد كه بر او واجب است اشكال ندارد.

مسأله ١٨٩٢- اگر زكات خرماى خشك يا كشمش بر او واجب باشد نمى‌تواند زكات آن را خرماى تازه يا انگور بدهد و نيز اگر زكات خرماى تازه يا انگور بر او واجب باشد، نمى‌تواند زكات آن را خرماى خشك يا كشمش بدهد. امّا اگر يكى از اينها يا چيز ديگرى را به قصد قيمت زكات بدهد مانعى ندارد.

مسأله ١٨٩٣- كسى كه بدهكار است و مالى هم دارد كه زكات آن واجب شده‌