صحيفه امام - الخميني، السيد روح الله - الصفحة ١٧٦ - نامه به آقاى محمد على انصارى (منشور برادرى)

نامه [به آقاى محمد على انصارى (منشور برادرى)]

زمان: ١٠ آبان ١٣٦٧/ ٢٠ ربيع الاول ١٤٠٩

مكان: تهران، جماران‌

موضوع: منشور برادرى- مفتوح بودن باب اجتهاد در حكومت اسلامى‌

مخاطب: انصارى، محمد على (از اعضاى دفتر امام خمينى)

بسم اللَّه الرحمن الرحيم‌

جناب حجت الاسلام، آقاى حاج شيخ محمد على انصارى- دامت افاضاته‌

نامه شما را مطالعه كردم. مسئله‌اى را طرح كرده‌ايد كه پاسخ به آن كمى طولانى مى‌گردد ولى از آنجا كه من به شما علاقه‌مندم، شما را مردى متدين و دانا- البته كمى احساساتى- مى‌دانم و از محبتهاى بى‌دريغت نسبت به من هميشه ممنونم. به عنوان نصيحت به شما و امثال شما كه تعدادشان هم كم نيست مسائلى را تذكر مى‌دهم:

كتابهاى فقهاى بزرگوار اسلام پر است از اختلاف نظرها و سليقه‌ها و برداشتها در زمينه‌هاى مختلف نظامى، فرهنگى و سياسى و اقتصادى و عبادى، تا آنجا كه در مسائلى كه ادعاى اجماع شده است قول و يا اقوال مخالف وجود دارد و حتى در مسائل اجماعى هم ممكن است قول خلاف پيدا شود، از اختلاف اخباريها و اصوليها بگذريم. از آنجا كه در گذشته اين اختلافات در محيط درس و بحث و مدرسه محصور بود و فقط در كتابهاى علمى آن هم عربى ضبط مى‌گرديد، قهراً توده‌هاى مردم از آن بيخبر بودند و اگر با خبر هم مى‌شدند، تعقيب اين مسائل برايشان جاذبه‌اى نداشت. حال آيا مى‌توان تصور نمود كه چون فقها با يكديگر اختلاف نظر داشته‌اند- نعوذ باللَّه- خلاف حق و خلاف دين خدا عمل كرده‌اند؟ هر گز. اما امروز با كمال خوشحالى به مناسبت انقلاب اسلامى حرفهاى فقها و صاحبنظران به راديو و تلويزيون و روزنامه‌ها كشيده شده است، چرا كه نياز عملى به اين بحثها و مسائل است؛ مثلًا در مسئله مالكيت و محدوده آن، در مسئله زمين و تقسيم‌بندى آن، در انفال و ثروتهاى عمومى، در مسائل پيچيده پول و ارز و بانكدارى،