پيام قرآن - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٢٧٥ - اول جامعيت و گستردگى

جهانيان.» [١] و مانند آن، گواه ديگرى بر اين مدّعا است.

قرآن امتيازات نژادى را در آن محيط نژاد پرست به كلى حذف كرده است و با منطق زيباى «شما همه فرزندان آدميد و از يك پدر و مادر آفريده شده‌ايد» عموم مردم را مخاطب قرار مى‌دهد و همه را برادر و متعلّق به يك خانواده اعلام مى‌كند، پيوند همه انسان ها را در سرحد اخوت تحكيم مى‌كند و مى‌گويد:

يَا أَيُّهَا النَّاسُ إِنَّا خَلَقْنَاكُمْ مِّنْ ذَكَرٍ وَأُنثَى‌ وَجَعَلْنَاكُمْ شُعُوباً وَقَبَائِلَ لِتَعَارَفُوا إِنَّ أَكْرَمَكُمْ عِنْدَ اللَّهِ أَتْقَاكُمْ‌: «اى مردم! ما شما را از يك مرد و زن آفريديم و شما را تيره‌ها و قبيله‌ها قرار داديم تا يكديگر را بشناسيد؛ (اينها ملاك برترى نيست،) گرامى‌ترين شما نزد خداوند با تقواترين شما است؛ به يقين خداوند دانا و آگاه است.» [٢]

و در جاى ديگر، تمام پيوندهاى محدود را نفى كرده و پيوند افراد با ايمان را از هر نژاد و هر زبان و هر زمان و هر مكان، منحصر به پيوند اخوت و برادرى مى‌داند كه نزديكترين پيوندها بر اساس مساوات و برابرى است و بر اين اساس مى‌فرمايد: إِنَّمَا الْمُؤْمِنُونَ إِخْوَةٌ: «مؤمنان فقط برادر يكديگرند» [٣] (به مفهوم انَّما كه براى حصر است توجه كنيد.)

اينها همه از يك سو، و از سوى ديگر جامعيت قوانين قرآن به گونه‌اى است كه سراسر زندگى انسان‌ها را در بر مى‌گيرد. از مهمترين مسائل اعتقادى گرفته (توحيد) تا ساده‌ترين مسائل اخلاقى و اجتماعى (مانند پاسخ دادن به سلام و هر

[١]. سوره يوسف، آيه ١٠٤.

[٢]. سوره حجرات، آيه ١٣.

[٣]. سوره حجرات، آيه ١٠.