كسى ، اقدام به تأليف اثرى در زمينه فقه قرآنى، بر اساس ترتيب ابواب فقهى كرده است و پس از او نيز از اين شيوه ميان فقيهانى از شيعه كه اقدام به تأليف در زمينه فقه قرآنى كرده‌اند، پيروى شده است. (١٦)

ابواب فقهى

كتاب‌هاى مربوط به تفسير آيات الاحكام در نظم و ترتيب مباحث از دو شيوه متفاوت پيروى مى‌كنند. آثار شيعه براساس ترتيب ابواب فقهى و آثار اهل سنت ـ چنان كه گذشت ـ براساس ترتيب آيات قرآن نظم يافته اند. فقه القرآن كه پيشگام گروه اول است، داراى ٢٢ كتاب فقهى از طهارت تا ديات است كه مؤلف در تعداد ، ترتيب و عناوين اين كتاب‌ها دقيقاً از نهايه شيخ طوسى تبعيت كرده است ؛ هر چند گاهى در تنظيم ابواب و فصول ذيل هركتاب شيوه اى نوين برگزيده (١٧)، يا از برخى آثار ديگر فقهى همچون مبسوط شيخ پيروى كرده است. (١٨)

(١٦) افندى در رياض از او به عنوان اولين كسى كه شرح نهج البلاغه و تفسير آيات الأحكام نوشته، ياد كرده(ر.ك: رياض العلماء، ج٢، ص ٤٢١).
(١٧) مثلاً در حالى كه در نهاية مبحث احكام مياه در باب دوم از ابواب طهارت ذكر شده، در فقه القرآن تقريباً در پايان كتاب طهارت آمده و يا در حالى كه شيخ در نهايه مبحث مربوط به احكام ميت غير از نماز را در كتاب طهارت ذكر كرده، مؤلف اين بحث را به مناسبت نماز ميت در كتاب صلات آورده است (فقه القرآن، ج١، ص٥٨ و ١٦٢؛ طوسى، ابو جعفر محمد بن الحسن، النهاية في مجرد الفقه و الفتاوى، دارالكتب العربيه، بيروت، چاپ دوم، ١٤٠٠ق، ص١٤٣).
(١٨) به عنوان نمونه، مؤلف مباحث مربوط به خمس را تحت عنوان باب و در بين مباحث مربوط به زكات مال و زكات فطره قرار داده؛ در حالى كه بحث خمس در غالب كتب فقهى خود عنوان يك كتاب فقهى است و معمولاً پس از كتاب زكات مطرح مى‌شود. به نظر مى‌رسد مؤلف محترم در قرار دادن عنوان باب براى مبحث خمس از كتاب نهايه شيخ و در قرار دادن اين بحث بين بحث زكات اموال و زكات فطره از مبسوط شيخ طوسى پيروى كرده باشد. شيخ در نهايه عنوان بحث را باب و بعد از اتمام بحث زكات فطره قرارداده و در مبسوط عنوان بحث را نه باب و نه كتاب بلكه فصل و بين بحث زكات مال و زكات فطره قرارداده است. (فقه القرآن، ج١، ص٢٤٢؛ النهايه، ص١٩٦؛ طوسى، ابو جعفر محمد بن الحسن، المبسوط فى فقه الاماميه، تحقيق و تصحيح سيد محمد تقى كشفى؛ المكتبة المرتضوية لإحياء الآثار الجعفريه، چاپ سوم، تهران، ١٣٨٧ق، ج١، ص٢٣٦). همچنين در عين حال كه مؤلف در ترتيب و عناوين كلى از نهايه شيخ پيروى كرده، اما در مورد فصل بندى و تفكيك مسائل هر باب با عناوين فصل از مبسوط شيخ پيروى كرده چرا كه چنانكه در مبسوط شيخ خبرى از عناوين باب نيست و مباحث بعد از عنوان كتاب با عنوان فصل از هم جدا مى‌شود در مقابل در نهايه شيخ خبرى از عنوان فصل نيست، بلكه بعد از عنوان كتاب مباحث با عنوان باب از هم تفكيك مى‌شوند، ولى در فقه القرآن علاوه بر عنوان كتاب ، دو عنوان باب و فصل هم به كار رفته است كه ظاهراً عناوين كتاب و باب از نهايه و عنوان فصل از مبسوط گرفته شده است.