«أحكام القرآن (٨)» و «تفسير القرآن» (٩)نيز ياد شده است. در منابع فقه و تراجم از آثار ديگر مؤلف در زمينه فقه قرآن به نام‌هاى «شرح آيات الاحكام» و «أمّ القرآن» ياد شده كه به نظر برخى از محققان ، اين آثار نام‌هاى ديگر همين كتاب‌اند. (١٠)

مؤلف آثار فقهى ديگرى مانند «الشجار في وجوب غسل الجنابة» ، «النيات في جميع العبادات»، «الرائع»، «المغنى» و «حل المعقود من الجمل و العقود» نيز دارد كه در اين كتاب برخى از آنها را نام برده است. (١١) تاريخ آغاز تأليف روشن نيست، اما تاريخ پايان آن ده سال قبل از وفات مؤلف؛ يعنى سال ٥٦٣ بوده است. (١٢) انگيزه راوندى در تأليف اين كتاب بنا بر آنچه در مقدمه آورده است، فقدان كتابى در باره فقه قرآن و كم توجهى فقيهان به آيات الاحكام بوده است. راوندى در مقدمه مى‌گويد: «از علماى گذشته و معاصر در جهان اسلام كسى را نيافتم كه در زمينه فقه كتاب خدا تأليفى داشته باشد» (١٣). اين در حالى است كه قبل از او مفسران و

(٨) شهيد اول، محمد ابن مكى عاملى، ذكرى الشيعة فى احكام الشريعة، تحقيق و چاپ: مؤسسه آل البيت (عليهم السلام) لإحياء التراث، ستاره، قم، چاپ اول، ١٤١٩ ق ،ج٢، ص ١٣٦؛ عاملى، محمد بن على موسوى، مدارك الاحكام في شرح شرائع الاسلام، تحقيق و تصحيح: گروه پژوهش مؤسسه آل البيت (عليهم السلام)، ج٨؛ مؤسسه آل البيت (عليهم السلام) ١٤١١ ق، بيروت، چاپ اول.
(٩) جواهر الكلام، ج٩، ص ٣٧٧.
(١٠) رياض العلماء، ج٢، ص ٤٢٤ ـ ٤٢٣؛ نورى، ميرزا حسين، خاتمة مستدرك الوسائل، مؤسسة آل البيت (عليهم السلام)، قم، چاپ اول، ج١، ص ١٨٤.
(١١) فقه القرآن، ج١، ص ٣١ و ١٨٦. برخى مجموع آثار علمى وى را در علوم مختلف تا ٥٦ مورد ذكر كرده‌اند (ر.ك: اعيان الشيعه، ج٧، ص ٢٤١).
(١٢) طهرانى، شيخ آقا بزرگ، الذريعة إلى تصانيف الشيعه، دارالاضواء ، بيروت، چاپ سوم، ١٤٠٣ ق، ج١٦، ص٢٩٦. در خاتمه مستدرك الوسائل به نقل از خط مؤلف بر نسخه‌اى از كتاب، پايان آن را محرم سال ٥٦٢ ذكر كرده. (خاتمة مستدرك الوسائل، ج١، ص١٨٤).
(١٣) مؤلف در مقدمه كتاب چنين آورده است: چيزى كه مرا برانگيخت تا دست به نگارش چنين كتابى بزنم، اين بود كه در ميان پژوهشگران كتابى را نيافتم كه به خوبى به بررسى اين مهم پرداخته باشد؛ يعنى كتابى كه در آن فقه قرآن يا سخنان خداوند متعال بررسى شده باشد، در دست نبود. پس بر آن شدم كه همه مباحث مربوط به آن را مانند: لفظ و معنا و ظاهر و باطن آياتى كه در باره احكام شرعى فرو فرستاده شده است، بررسى كنم. نظر علماى شيعه اين است كه ما پس از روايات محكم و معتبرى كه از ائمه معصوم (عليهم السلام) داريم با بودن اجماع، ديگر يقين پيدا مى‌كنيم كه به چشمه زلال معرفت دست يافته‌ايم، ولى چه زييا است، كه افزون بر سخنان امامان معصوم (عليهم السلام) آياتى از قرآن نيز باشد كه چشمان ما را روشن و دليل ما را محكم كند و يقين ما را فزونى بخشد. به اين خاطر، دست به كار نگارش اين كتاب شدم تا با مبانى و استدلال‌هاى محكم خود خواننده را راضى و بى نياز سازد و او به راحتى به درك مطالب آن نايل آيد، بى آنكه سخن به درازا كشد و در بيان مقصود، ايجاد اخلال كند و هر فقيه دانشمندى با ديدنش آن را تصديق كند و به آن رضايت دهد، و از خداوند متعال انجام اين مهم را خواستارم.