اَبومُحَمَّدْ جَعْفَرِ حَذّاء(د ٣٤١ق/٩٥٢م)،از عرفاي فارس و استاد ابن خفيف(هـ م).لقبش حذاء به معني كفشگر است.ابومحمد از مردم شيراز بوده و در محلة باغ‌نو آن شهر به كفش‌دوزي مي‌پرداخته است(روزبهان،٤١؛جنيد،٢٢٥).از زندگي و نحوة سير و سلوك او اطلاع دقيقي در دست نيست،جزآنكه شاگرد و مريد ابوعمرو اصطخري بوده است(قشيري،١٨٢؛عبداللطيف،١٨٥؛ابن‌ملقن،٤٩٤؛زركوب،١٣٠).اعتقاد او در حق استادش چنان بود كه براي حل مشكلات عرفاني خويش از شيراز به اصطخر مي‌رفت(قشيري،همانجا).
ابومحمد با مشايخ معاصر خويش نيز چون جنيد،شبلي،ابوالحسن علي بن هند فارسي،بندار بن حسن شيرازي و مؤمل جصاص مصاحبت داشته است(سلمي،٤١٤؛ابونعيم،١٠/٣٦٢؛ انصاري،٤١٢؛روزبهان،٤٢؛شرف‌الدين، ٩؛جنيد، همانجا؛زركوب،١٢٧-١٢٨؛ديلمي،١٤١-١٤٣؛جامي،٢٣٨-٢٣٩).
ابومحمد مريدان و شاگرداني نيز داشته است و با آنكه به شغل كفاشي اشتغال داشت،به تدريس علوم مختلف زمان خود نيز مي‌پرداخت.روزبهان در اين باره مي‌گويد:«شنيده‌ام كه در مسجد محلة باغ‌نو نعل‌دوختي و ٦ علم بر او مي‌خواندند»(ص٤١).گويند ابن خفيف خرقة خويش را از وي گرفته است(زركوب،١٢٧،١٢٩-١٣٠).ابومحمد در ميان اميران و وزيران آن عصر نيز مريداني داشته است.عضدالدولة ديلمي به او اعتقاد بسيار داشت و مريد وي بود(همو،١٢٨).
به ابومحمد كراماتي نيز نسبت داده‌اند كه حاكي از اعتقاد مردم آن دوره به اوست(روزبهان،همانجا).از او سخناني در موضوعات مختلف عرفاني برجاي مانده كه در كتابهاي تذكره و طبقات نقل شده است(زركوب،همانجا).
ابومحمد در شيراز درگذشت و در قبرستان محلة باغ‌نو به خاك سپرده شد(همو،١٨٠؛جنيد،٢٢٦؛جامي،٢٣٨).
مآخذ:ابن ملقن،عمر،طبقات الاولياء،به كوشش نورالدين شريبه،بيروت،١٤٠٦ق/١٩٦٨م؛ابونعيم اصفهاني،احمد،حلية الاولياء،بيروت،١٣٥٧ق/١٩٣٨م؛نصاري،هروي،خواجه عبدالله،طبقات الصوفيّه،به كوشش عبدالحيّ حبيبي،كابل،١٣٤١ش؛جامي،عبدالرّحمن،نفحات‌الانس،به كوشش مهدي توحيدي‌پور،تهران،١٣٣٦ش؛جنيد شيرازي،معين‌الدين،شدالازار،به كوشش محمد قزويني و عباس اقبال،تهران،١٣٢٨ش؛ديلمي،علي،سيرت الشيخ الكبير ابوعبدالله ابن الخفيف الشيرازي،به كوشش،ا.شيمل-طاري،ترجمة ركن‌الدين يحيي بن جنيد شيرازي،تهران،١٣٦٣ش؛روزبهان بقلي،شرح شطحيات،به كوشش هانري كربن،تهران،١٣٦٠ش/١٩٨١م؛زركوب شيرازي،احمد،شيرازنامه،به كوشش اسماعيل واعظ جوادي،تهران،١٣٥٠ش؛سلمي،محمد،طبقات الصوفيه،به كوشش يوهانس پدرسن،ليدن،١٩٦٠م؛شرف‌الدين ابراهيم‌بن صدرالدين،«تحفة العرفان في ذكر سيّد الاقطاب روزبهان».روزبهان‌نامه،به كوشش محمدتقي دانش‌پژوه،تهران،١٣٤٧ش؛عبداللطيف بن صدرالدين ابي محمد روزبهان ثاني،روح الجنان في سيرة الشيخ روزبهان،به كوشش محمدتقي دانش‌پژوه،تهران،١٣٤٧ش؛قشيري،عبدالكريم،الرسالة القشيرية،به كوشش انصاري شافعي،قاهره،١٣٧٩ق/١٩٥٩م.
غلامعلي آريا.