مرزهاى اعجاز (فارسي) - خوئی، سيد ابوالقاسم - الصفحة ١٦٠ - پندارهاى بىاساس پيرامون اعجاز قرآن

(١)-

٦.چرا كتاب«اقليدس»[١]و«مجسطى»[٢]معجزه نباشد؟!

اگر قرآن از اين نظر معجزه است كه بشر نمى‌تواند مانند آن، بياورد بايد كتاب«اقليدس»و«مجسطى»نيز معجزه باشند زيرا بشر از

---

[١].با همزهء مضموم و دال مكسور واژهء يونانى است كه از دو كلمه يكى«اقلى»به معنى كليد و ديگرى«دس»به معنى مقدار و هندسه،تركيب يافته است.فيروزآبادى در قاموس مى‌گويد:اين لفظ نام مردى است كه اين كتاب را در علم هندسه تأليف نموده است،گاهى گفته مى‌شود اين كتاب را مردى به نام«ابلونيوس»نوشته و اقليدس بعدها آن را تنظيم و تهذيب نموده است.براى نخستين بار اين كتاب به وسيله حجاج بن يوسف كوفى به عربى ترجمه گرديده است،پس از وى«حنين»بن اسحاق عبادى متوفاى ٢٦٠،و ابو الحسن ثابت بن قره حرانى متوفاى ٢٨٨ به عربى نقل نموده‌اند،و شروح و حواشى و توضيحات و تحريرات زيادى از طرف فضلاى نامى اسلام بر آن نوشته شده است براى تفصيل و توضيح بيشتر به كتاب كشف الظنون،ج ٢،ص ١٣١-١٣٢ چاپ مصر و«الذريعه»ج ٤،ص ٣٨١ مراجعه فرماييد.مترجم.
[٢].با ميم و جيم مكسوره و ياء مخفف در آخر آن،واژه يونانى است و معنى آن«كاخ بزرگ»مى‌باشد.و حكيم معروف يونان«بطليموس»فلوذي آن را در علم هيئت نوشته است،او در اين كتاب قواعدى را مطرح كرده كه مى‌توان به وسيله آنها اوضاع فلكى و زمينى را ثابت نمود و پس از نهضت علمى اسلام،حنين بن اسحاق آن را به عربى ترجمه كرد و حجاج بن يوسف كوفى و ثابت بن قره كه از فضلاى عهد مأمون الرشيدند آن را تنظيم و از برخى از زوايد تجريد نمودند،سپس حكيم و فلكى نامى اسلام مرحوم خواجه نصير الدين طوسى اصلاحات و اضافاتى در آن بوجود آورد و به نام تحرير مجسطى معروف مى‌باشد براى توضيح بيشتر به كشف الظنون،ج ٢،ص ٣٨٠-٣٨١ و الذريعه،ج ٤،ص ٣٩٠ بازگشت شود.مترجم‌