احكام معاملات - مدرسى، سيد محمد تقى - الصفحة ١٧٤ - ٤ - احترام متقابل

٣- عيبجويى از ديگران وتحقير آنان بسبب كاستيها وعيوبشان نيز به مثابه گامى در راه تباه ساختن روابط اجتماعى وسرچشمه نزاعهاى خطرناك وعملى نامشروع تلقى مى شود.

٤- در اسلام از نسبت دادن القاب زشت به يكديگر نهى شده است، وروايات نيز بر استحباب نسبت دادن دوست داشتنى ترين القاب به برادران دينى دلالت دارند.

پيامبر اكرم (ص) مى فرمايند:

«من حق المؤمن على المؤمن أن يسميه بأحب أسمائه اليه.». [١]

«يكى از حقوق مؤمن برمؤمن اين است كه او را با دوست داشتنى ترين نامها در نزد وى، نامگذارى كند».

٥- از اين حكم، به طور كلى به ضرورت پيراستگى زبان از دشنام وناسزا، ولطافت بخشيدن به فضاى اجتماعى از رهگذر سخنان نيك وپسنديده پى مى بريم.

٦- تجاوز به حقوق اجتماعى ديگران جايز نيست چرا كه حقوق اجتماعى چيزى از حقوق مالى كمتر ندارند. در واقع هركس به آبرو وناموس برادر مؤمنش تجاوز كند همچون كسى است كه به جان ومال او تعدى كرده باشد. رسول خدا (ص) مى فرمايند:

«إن الله حرم من المسلم دمه وماله وعرضه وأن يُظنّ به السوء». [٢]

«همانا خداوند براى جان ومال وآبرو وناموس مسلمان حرمت قرار داده وگمان بد به وى را حرام كرده است».

٧- غيبت كردن نيز حرام است، در واقع نصوص وروايات در بيم دادن از غيبت كردن، بسيار فراوان است. از رسول اكرم (ص) نقل شده كه فرمودند:

«لما عُرج بى مررت بقوم لهم أظفار من نحاس يخمشون وجوههم وصدورهم، فقلت: من هؤلاء يا جبرئيل؟ قال: هؤلاء الذين يأكلون لحوم الناس ويقعون فى أعراضهم.». [٣]

«وقتى در معراج بودم به گروهى برخوردم كه ناخنهاى بلند مسى داشتند وبا آن ناخنها صورت وسينه هاى خود را مى خراشيدند. گفتم: اينها كيستند اى جبرئيل؟