احكام معاملات - مدرسى، سيد محمد تقى - الصفحة ٢٢١ - ٢ - امور پسنديده در عرصه كسب روزى

اقتصادى مى‌باشد. از همين رو يادگيرى اين احكام به اندازه نياز، براى فعّالان اموراقتصادى واجب مى‌باشد.

٨- براى شناخت احكام شرعى فعّاليّتهاى اقتصادى، واجب نيست كه فعّالان اقتصادى به اجتهاد شخصى وپژوهش‌در منابع احكام شرعى بپردازند، بلكه جايز است- همچون عرصه عبادات- از راه تقليد درست وپيروى از فقيه جامع‌الشّرايط به اين احكام دست يابند.

٢- امور پسنديده در عرصه كسب روزى‌

از پيامبر اكرم (ص) در حجّة الوداع نقل شده كه در خطبه‌اى فرمودند:

«أَلَا إِنَّ الرُّوحَ الْأَمِينَ نَفَثَ فِى رُوعِى أَنَّهُ لَا تَمُوتُ نَفْسٌ حَتَّى تَسْتَكْمِلَ رِزْقَهَا، فَاتَّقُوا اللَّهَ وَ أَجْمِلُوا فِى الطَّلَبِ وَ لَا يَحْمِلَنَّكُمُ اسْتِبْطَاءُ شَىْ‌ءٍ مِنَ الرِّزْقِ أَنْ تَطْلُبُوهُ بِمَعْصِيَةِ اللَّهِ فَإِنَّ اللَّهَ تَبَارَكَ وَ تَعَالَى قَسَّمَ الْأَرْزَاقَ بَيْنَ خَلْقِهِ حَلَالًا وَ لَمْ يُقَسِّمْهَا حَرَاماً فَمَنِ اتَّقَى اللَّهَ وَصَبَرَ أَتَاهُ اللَّهُ بِرِزْقِهِ مِنْ حِلِّهِ وَ مَنْ هَتَكَ حِجَابَ السَّتْرِ وَ عَجَّلَ فَأَخَذَهُ مِنْ غَيْرِ حِلِّهِ قُصَّ بِهِ مِنْ رِزْقِهِ الْحَلَالِ وَ حُوسِبَ عَلَيْهِ يَوْمَ الْقِيَامَةِ»

[١].

«همانا روح الأمين «جبرئيل» بر دل من اينگونه دميد كه تا روزى كسى كامل نگردد او نخواهد مُرد، پس تقواى الهى‌پيشه كرده و خواسته‌هارا خلاصه ومعتدل كنيد، مبادا دير رسيدن چيزى از روزى، شما را به خواستن آن از راه گناه وا دارد. چون، خداوند تبارك و تعالى‌روزى را ميان آفريده‌هايش‌به حلال قسمت كرده، نه به حرام، پس هركسى كه تقواى الهى پيشه نموده وشكيبا باشد خداوند روزى او را از حلال خواهدداد، و هركسى كه پرده درى كرده وشتاب كند، پس آن «روزى» را از راه غير حلالش به دست آورد، از روزى حلال او كاسته خواهد شد و در روز قيامت از آن «روزى»، از او پرسش خواهد شد.»

احكام‌

نخست: برگرفتن راه وروش اجمال وبى‌تكلّفى در كسب روزى، امرى مستحبّ وپسنديده بشمار مى‌رود. مفهوم «اجمال»- آنگونه كه از روايات برمى‌آيد- عبارت است از: