توضيح المسائل - گلپايگانى، سيد محمد رضا - الصفحة ٣٠٧
برسد اگر چه سهم هر كدام آنها اين مقدار نباشد، بنابر احتياط مستحب بايد خمس آن را بدهند.
مسأله ١٨١٤ - اگر معدنى را كه در ملك ديگريست بدون اجازه او بيرون آورد، آنچه از آن بدست مىآيد، مال صاحب ملك است. و چون صاحب ملك براى بيرون آوردن آن خرجى نكرده، بايد خمس تمام آنچه را كه از معدن بيرون آمده بدهد.
٣ - گنج مسأله ١٨١٥ - گنج مالى است كه در زمين يا درخت يا كوه يا ديوار پنهان باشد و كسى آن را پيدا كند و طورى باشد كه به آن، گنج بگويند.
مسأله ١٨١٦ - اگر انسان در زمينى كه ملك كسى نيست گنجى پيدا كند، مال خود او است و بايد خمس آن را بدهد.
مسأله ١٨١٧ - نصاب گنج در غير طلا و نقره بنابر احتياط ١٠٥ مثقال نقره سكهدار يا ١٥ مثقال طلاى سكهدار است يعنى اگر قيمت چيزى را كه از گنج بدست مىآورد، بعد از كم كردن مخارجى كه براى آن كرده به يكى از اين دو نصاب برسد، بنابر احتياط واجب بايد خمس آن را بدهد و اما نصاب گنج طلا ١٥ مثقال طلاى سكهدار و گنج نقره ١٠٥ مثقال نقره سكهدار است.
مسأله ١٨١٨ - اگر در زمينى كه از ديگرى خريده گنجى پيدا كند و بداند مال كسانى كه قبلا مالك آن زمين بودهاند نيست، مال خود او مىشود و بايد خمس آن را بدهد. ولى اگر احتمال دهد كه مال يكى از آنان است، بايد به او اطلاع دهد و چنانچه معلوم شود مال او نيست، بايد به كسى كه پيش از او مالك زمين بوده اطلاع دهد و به همين ترتيب بنابر احتياط لازم به تمام كسانى كه پيش از او مالك زمين بودهاند خبر دهد و اگر معلوم شود مال هيچ يك آنان نيست، مال خود او مىشود و بايد خمس آن را بدهد.
مسأله ١٨١٩ - اگر در ظرفهاى متعددى كه در يك جا دفن شده مالى پيدا