ترجمه تفسیر المیزان - علامه طباطبایی - الصفحة ٥٣٥ - بحث روايتى رواياتى در مورد بناى مسجد ضرار و نزول آيات مربوطه، سازندگان آن مسجد و كسانى كه به دستور پيامبر

مؤلف: در اين معنا چند روايت آمده است.

در كافى به سند خود از حلبى از امام صادق (ع) روايت كرده كه گفت: من از آن حضرت پرسيدم آن مسجدى كه بر اساس تقوى بنا نهاده شده كدام مسجد بود، حضرت فرمود: مسجد قبا بود[٧٤٢].

مؤلف: اين روايت را عياشى‌[٧٤٢] در تفسير خود آورده، و نيز در كافى به سند خود از معاوية بن عمار از امام صادق (ع) در اين معنا روايتى آمده است‌[٧٤٢]. و در الدر المنثور به چند طريق از رسول خدا ٦ روايت كرده كه فرموده مقصود از آن مسجد اين مسجد من است [٧٤٢] و ليكن اين حرف مخالف با ظاهر آيه و مخصوصا با جمله‌(فِيهِ رِجالٌ ...) است، براى اينكه گفتار در اين آيه در مقايسه ميان دو مسجد قبا و ضرار، و قياس ميان اهالى آن دو است، وقتى زمينه كلام اين باشد، آيه چه ربطى مى‌تواند با مسجد الرسول داشته باشد.

و در تفسير عياشى از حلبى از امام صادق (ع) روايت كرده كه گفت: من از قول خداى تعالى كه فرموده:(فِيهِ رِجالٌ يُحِبُّونَ أَنْ يَتَطَهَّرُوا) پرسش نمودم كه آنها چه كسانى هستند؟ فرمود كسانيند كه با آب استنجاء مى‌كنند، آن گاه فرمود: اين آيه در باره اهل قبا نازل شده است‌[٧٤٢].

و در مجمع البيان در تفسير آيه مورد بحث گفته است: دوست مى‌دارند كه مخرج بول و غائط خود را با آب شستشو كنند، و اين معنا از دو سيد بزرگوار امام باقر و امام صادق (ع) روايت شده. و از رسول خدا ٦ روايت شده كه آن حضرت از مردم محله قبا پرسيدند مگر شما در طهارت خود چه مى‌كنيد كه خداى تعالى طهارت شما را ستوده؟ گفتند: ما اثر غائط را با آب شستشو مى‌دهيم. فرمود: خداوند در باره شما فرموده:

(وَ اللَّهُ يُحِبُّ الْمُطَّهِّرِينَ)[٧٤٢].

و نيز در مجمع البيان در باره قرائت جمله‌(إِلَّا أَنْ تَقَطَّعَ قُلُوبُهُمْ) گفته است: يعقوب و سهل الى أن قرائت كرده‌اند كه در اين صورت الى را حرف جر دانسته‌اند، و اين قرائت حسن، قتاده، جحدرى و جماعتى ديگر است، و برقى اين قرائت را از امام صادق (ع) روايت كرده است‌[٧٤٢].