(يَحْلِفُونَ لَكُمْ لِتَرْضَوْا عَنْهُمْ فَإِنْ تَرْضَوْا عَنْهُمْ فَإِنَّ اللَّهَ لا يَرْضى‌ عَنِ الْقَوْمِ الْفاسِقِينَ) در آيه قبلى مى‌فرمود: اين سوگند ايشان براى اين است كه بدين وسيله شما را از خود منصرف كنند، و اينك در اين آيه مى‌فرمايد: سوگند مى‌خورند تا علاوه بر آن، شما را از خود راضى هم بكنند، و شما مقصود اولى ايشان را عملى بكنيد يعنى متعرضشان نشويد، براى اينكه ايشان پليدند، و براى ايمان و آن قداست و طهارتش سزاوار نيست كه متعرض پليديهاى نفاق و دروغ و قذارت كفر و فسق گرديد، و ليكن مقصود دومى ايشان را به هيچ وجه عملى نكنيد و بدانيد كه اگر هم شما از آنها راضى شويد خداوند از آنها براى آن فسقى كه دارند راضى نخواهد شد، و خداوند از مردم فاسق راضى نمى‌شود.

پس، منظور اين است كه: اگر شما از ايشان راضى شويد از كسانى راضى شده‌ايد كه خداوند از ايشان راضى نيست، و رضايت شما بر خلاف خوشنودى خداست، و براى هيچ مؤمنى سزاوار نيست از چيزى كه مايه سخط و غضب خداست راضى شود. اين نوع تعبير در رساندن مطلب بليغ‌تر و رساتر است تا اينكه تصريح كند و بفرمايد: از منافقين راضى نشويد.

بحث روايتى [روايتى در ذيل آيه شريفه:(فَرِحَ الْمُخَلَّفُونَ ...)]

در الدر المنثور در تفسير جمله‌(فَرِحَ الْمُخَلَّفُونَ) آمده كه ابن ابى حاتم از جعفر بن محمد از پدرش (ع) روايت كرده كه فرمود: جنگ تبوك آخرين جنگى بود كه رسول خدا ٦ در آن شركت جست، و آن را به مناسبت اينكه در آيه شريفه فرموده:(قالُوا لا تَنْفِرُوا فِي الْحَرِّ) غزوه حر و غزوه عسرت نيز ناميده‌اند[١].

و نيز در آن كتاب است كه ابن جرير، ابن ابى حاتم و ابن مردويه از ابن عباس روايت كرده‌اند كه گفت: رسول خدا ٦ مردم را دستور داده بود تا با او حركت كنند و چون اين واقعه در تابستان رخ داد و هوا گرم بود عده‌اى گفتند: يا رسول اللَّه! هوا بسيار گرم است و ما طاقت بيرون رفتن نداريم و شما نيز بيرون نرويد. خداى تعالى در پاسخشان فرمود: بگو آتش جهنم داغ‌تر و سوزان‌تر است، اگر مى‌فهميديد و رسول خدا ٦ را دستور داد تا بيرون رود[٢].

[١] ( ١ و ٢) الدر المنثور ج ٣ ص ٢٦٥

[٢] ( ١ و ٢) الدر المنثور ج ٣ ص ٢٦٥