وهابيت بر سر دو راهى - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ١١١ - ه) مفهوم «دعا در قرآن»
قسم اوّل نوعى شرك است، زيرا مستقلّ در تأثير، تنها ذات پاك خداست، حتّى اسباب و مسبّبات عادى نيز هر چه دارند از خدا دارند و به اذن او اثر مىگذارند.
قرآن مجيد در اين زمينه مىگويد: « «قُلِ ادْعُوا الَّذِينَ زَعَمْتُمْ مِنْ دُونِهِ فَلا يَمْلِكُونَ كَشْفَ الضُّرِّ عَنْكُمْ وَ لا تَحْوِيلًا» [١]؛ بگو كسانى را غير از خدا كه مىپنداريد (قادر بر حلّ مشكلات شما هستند) بخوانيد، آنها نمىتوانند مشكلى از شما را برطرف سازند و نه در آن تغييرى ايجاد كنند».
هيچ فرد مؤمن آگاه و مسلمان با ايمانى چنين عقيدهاى را درباره هيچ يك از انبيا و اولياء اللَّه ندارد.
امّا قسم دوّم، توحيدِ انسانِ كامل است، يعنى آنجا كه كسى را واسطه و شفيع به درگاه خدا قرار مىدهد و مسبّب الاسباب را خدا مىداند و همه چيز را در قبضه قدرت و اراده او مىبيند، ولى با توسّل به اولياء اللَّه از آنها مىخواهد كه نزد خدا براى او تقاضاى حاجتى كنند، كه اين عين توحيد و ايمان به مشيّت مطلقه الهيّه است.
قرآن مجيد مىگويد: بنى اسرائيل نزد موسى آمدند و از او تقاضا كردند كه از خداوند غذاهاى متنوّعى (غير از منّ و سلوى) براى آنها بخواهد « «وَ إِذْ قُلْتُمْ يا مُوسى لَنْ نَصْبِرَ عَلى طَعامٍ واحِدٍ فَادْعُ لَنا رَبَّكَ يُخْرِجْ لَنا مِمَّا تُنْبِتُ الْأَرْضُ مِنْ بَقْلِها ...» [٢]؛ اى موسى! ما نمىتوانيم به يك نوع غذا قناعت و صبر كنيم، از پروردگارت بخواه كه از آنچه زمين
[١]. اسراء، آيه ٥٦.
[٢]. بقره، آيه ٦١.